Zoek op de website

Christiaan Brinkhuis

De voorhoede van de studentenrevolutie: De radicalisering van de studentenbeweging in Groningen in de jaren 1970

Christiaan Brinkhuis koos na het behalen van zijn bachelor Geschiedenis voor de master ‘Geschiedenis Vandaag’. Zijn scriptie gaat over de radicalisering van de studentenbeweging in Groningen in de jaren 1970.

Na de Tweede Wereldoorlog groeide het aantal studenten in Nederland explosief. De studenten gingen vanaf de jaren 1960 hun belangen behartigen in de Studenten Vak Beweging, die in de studentensteden afdelingen oprichtte. De Groningse afdeling stond met het bestuur van de Rijksuniversiteit Groningen in nauw contact om een democratischer bestuursstructuur voor de universiteit te realiseren. Dit vormde een scherp contrast met andere universiteiten in het land, waar studenten door demonstraties en bezettingen een democratischer universiteit wilden afdwingen. Op het moment dat er in Groningen een vergaand experiment in gang gezet zou worden, met een student in het universiteitsbestuur, trapte het kabinet-Biesheuvel op de rem. Een nieuwe wet als reactie op de studentenrevolte, de Wet Universitaire Bestuurs-hervorming (WUB), moest op elke universiteit worden ingevoerd en betekende voor Groningen een minder vergaande democratisering. Daarnaast wilde het kabinet zwaar bezuinigen op de onderwijsuitgaven waarbij de collegegeldverhoging van 200 naar 1000 gulden het meest in het oog sprong.

Studentenprotest tegen de invoering van de Wet Herstructurering Wetenschappelijk Onderwijs in Utrecht, 22 maart 1974. Foto Robert Scheltens. Groninger Archieven (2437_3249) Studentenprotest tegen de invoering van de Wet Herstructurering Wetenschappelijk Onderwijs in Utrecht, 22 maart 1974. Foto Robert Scheltens. Groninger Archieven (2437_3249)

Om het regeringsbeleid tegen te gaan richtten een aantal studenten in 1971 de Groninger Studentenbond (GSb) op. De GSb trachtte door steeds radicalere campagnes het tij te keren: niet alleen door massale protesten van soms duizenden studenten maar ook door de boycot van het betalen van collegegeld en bezettingen van het Academiegebouw. Deze methodische radicalisering ging hand in hand met een ideologische radicalisering. De GSb was georganiseerd volgens de structuur van de communistische partijen, met bijna absolute macht voor het bestuur en de harde kern die bovendien grotendeels lid was van de Communistische Partij Nederland (CPN). Anders dan de linkse partijen die deelnamen aan het kabinet-Den Uyl bleef de CPN een trouwe bondgenoot van de studentenbeweging. Beide organisaties werkten zoveel samen dat de GSb en de CPN twee kanten van dezelfde medaille waren geworden. Als de communistische revolutie uit zou breken liepen de studenten onder de vlag van de GSb voorop, als voorhoede van de studentenrevolutie.

Zie ook

Lezingen genomineerden scriptieprijs op Dag van de Groninger Geschiedenis