818_18744_cr_zoutkamp.jpg

Last van winterhanden? Een stapel handgeschreven briefjes in het archief Menkemaborg en Dijksterhuis, met allerlei recepten bij ziekten van mens en dier, kan uitkomst bieden. Het recept voor een vette zalf voor winterhanden moet ongetwijfeld zijn werk hebben gedaan. Opvallend is de ‘gesmolten hondevet’. Het was een product waar, net als vet van andere dieren, in de zeventiende en achttiende eeuw wel vaker een medicinale werking aan werd toegedicht. 

De borgen Menkema in Uithuizen en Dijksterhuis in Pieterburen waren een lange tijd in bezit van de Groningse familie Alberda. In 1902 werd het samengevoegde huisarchief van de borgen, inclusief deze recepten, door een erfgenaam van de familie Alberda geschonken aan de Groninger Archieven.

Recept winterhanden (623-1612) Foto Jaline de Groot
Recept winterhanden (623-1612). Foto Jaline de Groot

Een goede Salve voor Winter handen en 
Hielen als die door sijn, en voor alle dingen,
al waere het schoon de Pest en andere Sweeren.

Neemt een Vierendeel schoon geel was
Een half Pont ongesoute Booter
Vier loot geel Spiegelhers
Vier loot gesmolten Schaepen-voet
Vier loot gesmolte Hondevet
Twee loot witte Wierook
Twee laepels Boom-Olije
Een leepel Witte Terpentijn

Doet dit al te saemen in een nieuwen 
Pot, roert het lustigh om, en hanght 
het over t’ vuijr tot het gesmolten 
is, Doet het dan door een doeck in een 
pot, en gebruyckt het als ghy het 
van doen hebt

Recept winterhanden in receptenmap (623-1612) Foto Jaline de Groot
Recept winterhanden in receptenmap voor ziekten van mens en dier (623-1612). Foto Jaline de Groot

Jaline de Groot

Publieksadviseur Groninger Archieven