818_18744_cr_zoutkamp.jpg

De kaart Provintie Landen onder Clooster Buren .., gemaakt door Hindrik Warner Folckers in 1729, maakt deel uit van de Atlas der Provincielanden van Groningen (1722-1736). In de uitgave van deze Atlas door Meindert Schroor (1996) staat deze kaart in zwartwit afgedrukt. Het is een afdruk van een kopie. Deze is in dezelfde tijd gemaakt als het originele exemplaar, ook door Folckers. De kopiekaart is altijd in het bezit gebleven van de familie Feddema van de Feddemaheerd.

Schroor was genoodzaakt om gebruik te maken van foto van de kaart want het origineel was bij het bombardement op Rotterdam in mei 1940 verloren gegaan, zo schrijft hij in zijn toelichting.

Maar dat bleek toch iets anders te liggen. Vele jaren na de uitgave van de Atlas van de Provincielanden dook de originele kaart opeens op. Het Belasting- en douanemuseum bood de Groninger Archieven een kaart van landerijen in Groningen aan, die zij in de collectie hadden maar die daar niet echt in paste. Op de kaart zat een plakker met de beschrijving: Kaart van bij de hervorming geseculariseerde onroerende goederen, vóór de hervorming behorende aan het klooster, waaraan het dorp Kloosterburen (Gron.) zijn naam ontleent. Geen beschrijving die meteen doet vermoeden dat dit de verloren gewaande kaart was. Maar toen de kaart bij de Groninger Archieven aankwam, bleek het wel degelijk een kaart uit de provinciale atlas te zijn. Dat de kaart veel geleden heeft onder het bombardement of anderszins, is hem aan te zien. Maar hij is er nog.

Kaart van provincieland bij Kloosterburen. Groninger Archieven. Groninger Archieven (2137_287)
Kaart van provincieland bij Kloosterburen. Groninger Archieven. Groninger Archieven (2137_287)

Onlangs kregen de Groninger Archieven de mogelijkheid om ook de kopie van de kaart, die nog steeds in particulier bezit is, te scannen. Nu kan iedereen ook in kleur zien hoe de originele kaart er uit moet hebben gezien voordat hij beschadigd raakte:

Kopie van de kaart van provincieland bij Kloosterburen. Groninger Archieven (2137_287)
Kopie van de kaart van provincieland bij Kloosterburen. Groninger Archieven (2137_287)

De kaart laat het ‘corpusland’, het land in de directe omgeving van het klooster zien en het kloosterterrein van het Oldenklooster – nu het hart van het dorp Kloosterburen. De Nicolaaskerk met zadeldaktoren is in opstand getekend, evenals enkele huizen en boerderijen.

 

 

 

Mirjam de Jonge

Collectiebeheerder beeldmateriaal