0001_2136_0239_banner.jpg

Sociale mobiliteit van migranten uit de Groninger kleigebieden naar de Verenigde Staten tussen 1850 en 1940

Piet-Jan Koning is met deze scriptie genomineerd voor de Groninger Geschiedenisprijs 2019. 

De vader van Tede Helmus deed in januari 1870 aangifte van de geboorte van zijn zoon. Tedes vader was dagloner. Het gezin Helmus vertrok negen jaren later naar de Verenigde Staten en vestigde zich in Grand Rapids, Michigan. Tede bleek een ondernemende jongen, die ondanks tegenslagen in staat bleek om een eigen vervoersbedrijfje te beginnen. Hij stierf als een welvarend zakenman op 29 juni 1937.

Nederlandse migrantenkinderen. Wikimedia Commons (3110162502)
Nederlandse migrantenkinderen. Wikimedia Commons (3110162502)

Dit onderzoek richt zich op personen die zijn geboren in het Groninger kleigebied in 1850 of 1870 en er is, naast archiefbronnen, gebruik gemaakt van de Database Integrale geschiedenis Economische en Sociale Geschiedenis Rijksuniversiteit Groningen.  Ze hadden in hun leven de keus om in het kleigebied te blijven wonen, te vertrekken naar een bestemming elders in Nederland, of om te vertrekken naar de Verenigde Staten. De vraag is welke keuze de meest succesvolle bleek op de lange termijn. Waren deze mensen in staat hun sociale status te verbeteren, of in ieder geval te behouden? Waren ze bovendien in staat een hogere status te verwerven in vergelijking met hun ouders?

Het is voor het eerst dat sociale mobiliteit van migranten is vergeleken met hen die in hetzelfde gebied waren geboren en juist niet de keuze maakten om te vertrekken naar de Verenigde Staten. Welke omstandigheden duwden hen uit het Groninger kleigebied en in wat voor een situatie kwamen deze mensen aan in de Verenigde Staten?

Dit onderzoek toont aan dat het aandeel arbeiders en dagloners veel hoger was in vergelijking met personen die niet naar de Verenigde Staten vertrokken, maar bovenal dat de migranten uit dit onderzoek veel succesvoller bleken dan de personen die niet naar de Verenigde Staten migreerden.

Benieuwd naar de andere genomineerden en hun scripties? Lees hier meer:

Piet-Jan Koning