1785_07169_cr_.jpg

“Een lidmaat is een lid van een kerkelijk genootschap.” Ik geef het onmiddellijk toe: dat klinkt niet erg interessant, laat staan leuk. Toch vormt de historische lidmatenadministratie een prachtige bron die nu in www.allegroningers.nl door het Maak Geschiedenisproject Lidmaten gezocht beter ontsloten wordt. Onderzoekers kunnen straks personen en gezinnen volgen wanneer ze van dorp naar dorp verhuizen. Lang niet elke voorouder bleef namelijk tussen wieg en graf op dezelfde plek wonen. 

Vrouwen in gesprek, 1889. Vervaardiger
Vrouwen in gesprek, 1889. Vervaardiger "M.E.", GrA (1536_3046)

Bij het werken met deze bron is wel een prettige portie geluk nodig. Komt uw voorvader uit Saaxumhuizen of Spijk dan wordt het niets: daar bleef geen lidmatenlijst bewaard. Aduard en Zuidhorn zijn echter pareltjes. Hier staat zelfs bij veel mensen het beroep en de overlijdensdatum vermeld, zeldzame gegevens bij zeventiende-eeuwse Groningers.

Tussen alle Tammo’s en Trijntjes die van Leens naar Leermens en van Wittewierum naar Woldendorp verkassen, springt er soms een opvallende naam uit. Wat bezielde bijvoorbeeld ene Maria de Guisancourt om in september 1682 van Hoorn helemaal naar Zandeweer te verhuizen? Misschien vond Maria het zelf bij nader inzien ook niet zo’n goed idee; na een jaar vertrekt ze alweer na Vrieslandt.

Bij het Westfries Archief hebben ze het project Lidmaten gezocht al afgerond zodat we vlot vinden dat Maria in Hoorn inderdaad weer ingeschreven wordt, komende van Sandeweer. Een reeks keurig aansluitende gegevens dus: zo zien wij genealogen het graag!

Werkte Maria wellicht voor de familie Lewe op de borg Scheltkema-Nijenstein als kaemenierse of kamermeijt? Iets zegt me dat ze geen veemeijt of kockmeijt was, maar dat is natuurlijk giswerk. In ieder geval kunnen we ons mede dankzij de lidmaten een beeld vormen van het personeel dat de Groninger jonkers in dienst hadden. De lidmaten zijn duidelijk niet alleen voor genealogen een prachtbron.

Lidmaten stonden onder toezicht van de kerkenraad. Allerlei wangedrag werd door deze heren besproken en in afkeurende bewoordingen genoteerd: roddel & achterklap, overspel & dronkenschap, met hier en daar een beschuldiging van hekserij. Een prachtige kandidaat voor een volgend Maak Geschiedenisproject zou ik zeggen!

Johan Waterborg

Bibliothecaris