1785_07169_cr_.jpg

Uit voorzorg halen de Groninger Archieven, net als vele andere archiefinstellingen, ongeveer 20.000 beelden van de website Beeldbank Groningen. Van deze beelden is niet bekend wie de rechthebbenden zijn.

Aanleiding

Het archief Erfgoed Leiden heeft begin april een rechtszaak verloren van een Rotterdamse uitgever. Het archief had vijfentwintig ansichtkaarten uit de jaren veertig en vijftig online staan, waarvan de maker niet te achterhalen viel. De Rotterdamse uitgever herkende de afbeeldingen als het werk van een fotograaf waarvan hij de rechten kocht in de jaren tachtig. De rechter stelde hem in het gelijk.

Ansichtkaarten offline

Om schadeclaims te vermijden, halen veel archiefinstellingen afbeeldingen van oude ansichtkaarten van hun website, waarvan ze niet met absolute zekerheid kunnen zeggen of er nog auteursrechten op berusten. De fotograaf is niet bekend en daarmee valt moeilijk te achterhalen wie de rechten van de foto heeft.  

Ook wij hebben alle ansichten van na 1940 waarvan wij de rechten niet hebben kunnen achterhalen, van onze website Beeldbank Groningen gehaald. Een aantal oudere ansichtkaarten is ook niet meer zichtbaar. Een foto die in 1900 gemaakt is, kan nog onder het auteursrecht vallen – het is tenslotte best mogelijk dat de maker in 1960 is overleden.

Auteursrecht

Wanneer duidelijk is dat het recht bij een uitgeverij berust, dan vervalt het recht 70 jaar na de eerste publicatie. Is het auteursrecht in handen van de fotograaf, dan verloopt het recht 70 jaar na het overlijden van de fotograaf. Echter van oude foto’s is het vaak lastig te zeggen wie het auteursrecht bezit, omdat de fotograaf of eventuele andere rechthebbenden niet bekend zijn.

Afbeeldingen toch bekijken

Wanneer u de ansichten toch wilt bekijken, dan is dat mogelijk in de studiezaal van de Groninger Archieven. Bezoekers kunnen hier de gehele digitale collectie bekijken.

Achterhalen en afwachten

Wij, de Groninger Archieven, controleren nogmaals of wij de gegevens met betrekking tot rechthebbenden op orde hebben. Hopelijk kunnen we een deel daarna weer terugzetten op Beeldbank Groningen. Daarnaast zijn we in afwachting van het hoger beroep in deze kwestie én op wetgeving die erfgoedinstellingen meer mogelijkheden geeft om beelden waar nog auteursrechten op berusten, toch via een website te tonen.

Ansichtkaart Waterstraat, Delfzijl, 1910
Waterstraat, Delfzijl, ca 1910. Foto B. van der Zijl, Groninger Archieven.
Een ansichtkaart die zonder enig risico kan worden gepubliceerd. Achterop staat namelijk de fotograaf wél vermeld: B. van der Zijl. De Joodse fotograaf Benjamin van der Zijl werd in 1854 in Veendam geboren en overleed in 1916 in Assen. Zijn auteursrecht verviel in 1987, 70 jaar na zijn overlijden.