Zoek op de website

Agenda

13febLezingenserie ARM en RIJK (1)

In het voorjaar van 2013 organiseren de NGV afdeling Groningen, de cultuurhistorische vereniging Stad en Lande en het RHC Groninger Archieven vijf avonden rond ’Arm en Rijk’. ‘Deze lezingenserie sluit aan bij het thema van de laatste Maand van de Geschiedenis: “Arm en Rijk”.
De tegenstellingen tussen arm en rijk in de provincie Groningen worden vanuit verschillende invalshoeken besproken.

Op eerste avond, woensdag 13 februari 2013, staat de armenzorg centraal.
Dan spreekt Harry Perton over de hervormde diaconie in het Oldambt en Albert Buursma over de katholieke armenzorg in de stad Groningen.

Interieur van het washuis van het Maria-Pension, Butjesstraat 5 te Groningen, met de spullen, o.a. worsten, voorde buitengewone kerstbedeling van 1934. (Collectie RHC Groninger Archieven 1785-30237) Interieur van het washuis van het Maria-Pension, Butjesstraat 5 te Groningen, met de spullen, o.a. worsten, voorde buitengewone kerstbedeling van 1934. (Collectie RHC Groninger Archieven 1785-30237)

Harry Perton: Armen kregen een D op de mouw. De toegang tot de kerkelijke armenzorg in het Oldambt rond 1800.

Deze lezing gaat over de voorwaarden waaraan mensen in het Oldambt moesten voldoen om voor steun door een diaconie in aanmerking te komen. Eerst wordt kort stilgestaan bij de kerkelijke armenzorg in het algemeen en de aantallen en soorten mensen in de bedeling. Daarna wordt aandacht besteed aan onder meer vestigingsregelingen, armenmonsteringen, kerkplicht en schoolplicht en een bijzonder stigmatiserende maatregel die in 1781 in de stadsjurisdicties werd ingevoerd.

Harry Perton is historicus en eindredacteur van het tijdschrift Stad & Lande en het Historisch Jaarboek Groningen. Hij werkt bij de afdeling publieksactiviteiten van RHC Groninger Archieven.

Albert Buursma: Rooms-katholieke armenzorg in Stad. Een overzicht van de rooms-katholieke armenzorg in de stad Groningen door de eeuwen heen.

De periode tot c.a. 1795 wordt behandeld in vogelvlucht: tot de Reductie (1594) was de armenzorg (charitas) geschoeid op rooms-katholieke leest en was er al een uitgebreide ‘sociale kaart’ met allerhande zorg. Daarna volgde tijdens de Republiek een periode van verdrukking onder het ‘protestantse juk’. Pas vanaf 1684 werd een rooms-katholieke diaconie gedoogd. In Bataafs-Franse tijd (1795-1813) kwam er met de scheiding van kerk en staat en godsdienstvrijheid meer ruimte. Daarna volgde een bloeiperiode van het ‘Rooms-Katholiek Armbestuur’ waarvan vooral de 19e eeuw en de periode van 1900 tot circa 1980 aan bod komen. In laatstgenoemd jaar was de rol van het R.K. Armbestuur al sterk gewijzigd.

De behandeling van het onderwerp geeft tevens een overzicht van de groei naar de moderne verzorgingsstaat. Onderweg zijn er vele bijzonderheden om bij stil te staan, allerhande voorvallen en anekdotes bieden een inkijkje in de ‘keuken’ van de zorg, zoals die was georganiseerd voor (en door) rooms-katholieken, de grootste religieuze minderheid in Stad.

Albert Buursma is zelfstandig historicus en publiceert en ontwikkelt projecten, met name op het gebied van de regionale geschiedenis van Noord-Nederland. In 2009 promoveerde hij op het proefschrift Dese bekommerlijke tijden’. Armenzorg, armen en armoede in de stad Groningen 1594-1795. Hij werkt nu onder meer aan een boek over rooms-katholieke zorg in Groningen

Volgende avonden in deze serie:

Op woensdag 6 maart spreken Henny van Harten over rijkdom en soberheid met de Fraeylemaborg als casus en Eddy de Jonge over krotwoningen in de Stad.


Op woensdag 20 maart spreekt Otto Knottnerus over stakingen in Oost-Groningen. (Avond m.m.v. het koor De Volksstem uit Groningen en georganiseerd i.s.m. de VHV – Vereniging voor vakbondsgeschiedenis)


Op woensdag 27 maart spreken Pim Kooij over Groninger ondernemers en Geert Lameris over de mensen van de strokarton.


Op woensdag 17 april spreekt Mineke van Essen over Pedagogische mediators tussen arm en rijk – onderwijs in de 19de en 20ste eeuw.

Alle lezingen vinden plaats in de hal van de Groninger Archieven,
Cascadeplein 4 te Groningen.
Aanvang: 20.00 uur. Zaal open 19.30 uur. Toegang gratis.

Nederlandse Genealogische Vereniging, afdeling Noord
http://groningen.ngv.nl

Cultuur-historische vereniging Stad&Lande
www.stad-lande.nl

Regionaal Historisch Centrum Groninger Archieven

« Terug naar de agenda