3054_821_101_web.jpg
Uw zoekacties: Districtschoolopzieners op het lager onderwijs, (1803) 1812 - 1857
x890 Districtschoolopzieners op het lager onderwijs, (1803) 1812 - 1857
Uitleg bij archieftoegang

Een archieftoegang geeft uitgebreide informatie over een bepaald archief.

Een archieftoegang bestaat over het algemeen uit de navolgende onderdelen:

• Kenmerken van het archief
• Inleiding op het archief
• Inventaris of plaatsingslijst
• Eventueel bijlagen

De kenmerken van het archief zijn o.m. de omvang, vindplaats, beschikbaarheid, openbaarheid en andere.

De inleiding op het archief bevat interessante informatie over de geschiedenis van het archief, achtergronden van de archiefvormer en kan ook aanwijzingen voor het gebruik bevatten.

De inventaris of plaatsingslijst is een hiërarchisch opgebouwd overzicht van beschreven archiefstukken. De beschrijvingen zijn formeel en globaal. Het lezen en begrijpen van een inventaris behoeft enige oefening en ervaring.

Bij het zoeken in de inventaris wordt de hiërarchie gevolgd. De rubrieken in de inventaris maken deel uit van de beschrijving op een lager niveau. Komt de zoekterm in een hoger niveau voor, dan voldoen onderliggende niveaus ook aan de zoekvraag.

890 Districtschoolopzieners op het lager onderwijs, (1803) 1812 - 1857
Zoek in deze inventaris
>
Zoektermen
Zoektips!

Wildcards kunnen het zoeken vergemakkelijken:

  • Een ? (vraagteken) vervangt een letter
  • Een * (sterretje) vervangt een aantal letters
  • Door een $ (dollarteken) voor een zoekterm te zetten, zoekt u naar woorden die op elkaar lijken.

Meer zoektips vindt u hier.

 
 
Inleiding
1. Herkomst van de archiefbescheiden
890 Districtschoolopzieners op het lager onderwijs, (1803) 1812 - 1857
Inleiding
1. Herkomst van de archiefbescheiden
De archiefbescheiden, die in de loop der tijden door opeenvolgende instanties, belast met het toezicht op of de inspectie van het lager onderwijs in de provincie Groningen, werden opgemaakt of ontvangen, zijn langs verschillende wegen in het Rijksarchief in Groningen terecht gekomen.
Voor wat betreft de bescheiden na 1850 vormde het Provinciaal Bestuur de tussenschakel; de meerderheid evenwel, omvattende de bescheiden van School- en Onderwijscommissies uit de Bataafse, Franse en opvolgende Nederlandse tijd van 1801 tot 1850, was aanvankelijk door de schoolinspectie aan het Rijk (het ministerie van Binnenlandse Zaken) overgedragen. Bij de ordening en overdracht van het archief van dit departement kwamen de stukken in 1904 op het Algemeen Rijksarchief (zie V.R.O.A., 1908, p. 11 en inventaris Berends, p. 103-118).
In 1947 besloot de Algemene Rijksarchivaris tot terugzending van de bescheiden van plaatselijke en regionale schoolinspecties naar de Rijksarchieven in de provinciën (zie V.R.O.A., 1947, p. 32 en 100).
De destijds vervaardigde inventarissen, de inventaris-Berends uit 1908 en een overzicht van de ter provinciale griffie berustende bescheiden door de heer Berkenvelder, hadden weliswaar het voordeel, dat hiermee een overzicht van het fonds gegeven was, maar hielden geen rekening met de wel zeer uitlopende aard en herkomst van de bescheiden.
Indien men hiermee wel rekening houdt, blijkt het zogenaamde "gedeponeerde" archief E 16 uiteen te vallen in een aantal kleinere archieven, die op hetzelfde onderwijs betrekking hebben (toezicht op het lager onderwijs), maar verschillende ordeningskenmerken dragen.
Het gaat om de navolgende archieven:
1 Archief van het Schoolbestuur in het Departement van de Eems, 1801-1802
2 Archief van het Schoolbestuur in het Departement Groningen Stad en Lande, 1803-1806
3 Archief van de Commissie van Onderwijs in het Departement Groningen, 1806 juli-1810 december, gecontinueerd als Commissie van Onderwijs in het Departement van de Westereems (onder bijvoeging van Drenthe), 1811-1815 maart
4 Archief van de Provinciale Commissie van Onderwijs in Groningen, 1815 april-1857
5 Archiefbescheiden, afkomstig van Districtsschoolopzieners, (1800) 1803-1857
6 Archief van de Inspectie voor het Lager Onderwijs in de provincie Groningen, 1857-1880
7 Archiefbescheiden betreffende het toezicht op kweekscholen (Rijksnormaalscholen) in de provincie Groningen, 1841-1846, 1880-1884
8 Archiefbescheiden, afkomstig van Districts- (later Arrondissementschoolopzieners in de provincie Groningen, 1857-1885
Daar de Schoolverordening van 29 juli 1803 en de Wet voor het Lager Schoolwezen en Onderwijs in de Bataafsche Republiek van 3 april 1806 die daarvoor in de plaats kwam het Lager Onderwijs in Nederland nog tot 1857 in hoofdzaak bepaald hebben, leek het minder gewenst, tot uitsplitsing van de Bataafsche en Franse archivalia naar de redds door dr. W.J. Formsma geïnventariseerde Archieven der Gewestelijke Besturen over te gaan.
In de onderhavige inventaris is daarom getracht, met behoud van de oorspronkelijke orde, een splitsing in de boven aangeduide acht archiefjes door te voeren. Indelingscriteria daarbij waren de onderwijswetgeving en de regionale verdeling van de provincie Groningen ten behoeve van de inspectie.
Zodoende kan men de stukken in vier hoofdafdelingen periodiseren, en wel:
1 pre-Bataafse, Bataafse en Franse tijd, gereglementeerd door de Onderwijswet van 15 juni 1801, de Schoolverordening van 29 juli 1803 en de Wet voor het Lager Schoolwezen van 3 april 1806, 1801 -1813
2 restauratie: de periode waarin de Wet van 1806 van kracht bleef ingevolge Souverein Besluit nr. 2 van 20 maar 1814 (Staatsblad 103), onder het Koninkrijk der Nederlanden, 1814-1857
3 hervorming: de periode sedert het in werking treden van de Wet tot regeling van het Lager Onderwijs-Van der Bruggen (Van Reenen) van 13 augustus 1857 (Staatsblad 103), 1858-1880
4 wijziging: de periode sedert het van kracht worden van de gewijzigde Wet tot Regeling van het Lager Onderwijs-Kappeyne van de Copello van 17 augustus 1878 (Staatsblad 127), 1880-1890
Van de periode na de invoering van de tweede Wet tot regeling van het Lager Onderwijs van 8 december 1889 (Staatsblad 175, de volledige gewijzigde tekst in Staatsblad 177) zijn in dit fonds geen stukken aangetroffen.
Wat betreft het geografische indelingscriterium naar districten moet er op worden gewzen, dat dit alleen van belang was voor de ordening der bescheiden van de afzonderlijke schoolopzieners.
2. Districtsschoolopzieners
3. Literatuur
Inventaris
N.B. Voor de districtsindeling tot 1857 zie toegang 889.
1. Eerste district
2. Derde district
3. Vierde district
4. Vijfde district
Kenmerken
Beschrijving:
Inventaris van de archieven van de districtschoolopzieners op het lager onderwijs in de provincie Groningen
Bewerker:
E. Bosscha Erdbrink
Behoort tot collectie:
Provincie Groningen
Laatste Publicatie:
1996
Omvang:
0,9 m standaardarchiefberging
Bijzonderheden:
Herziene versie
Licentie:
Categorie:
Archiefvormer(s)::
 
 
 
MAIS-(M)DWS is een product van DE REE archiefsystemen BV
meer informatie over MAIS-(M)DWS