Een archieftoegang geeft uitgebreide informatie over een bepaald archief.
Een archieftoegang bestaat over het algemeen uit de navolgende onderdelen:
• Kenmerken van het archief • Inleiding op het archief • Inventaris of plaatsingslijst • Eventueel bijlagen
De kenmerken van het archief zijn o.m. de omvang, vindplaats, beschikbaarheid, openbaarheid en andere.
De inleiding op het archief bevat interessante informatie over de geschiedenis van het archief, achtergronden van de archiefvormer en kan ook aanwijzingen voor het gebruik bevatten.
De inventaris of plaatsingslijst is een hiërarchisch opgebouwd overzicht van beschreven archiefstukken. De beschrijvingen zijn formeel en globaal. Het lezen en begrijpen van een inventaris behoeft enige oefening en ervaring.
Bij het zoeken in de inventaris wordt de hiërarchie gevolgd. De rubrieken in de inventaris maken deel uit van de beschrijving op een lager niveau. Komt de zoekterm in een hoger niveau voor, dan voldoen onderliggende niveaus ook aan de zoekvraag.
Een provinciale waterstaatsdienst houdt zich bij uitstek bezig met technische aangelegenheden. Behalve de tekstgeoriënteerde documenten waren bij de uitvoering van de taken natuurlijk ook veel kaarten en tekeningen nodig. De geproduceerde kaarten en tekeningen werden van oudsher bewaard in het kaart- en tekeningenarchief. Dit tekeningenarchief is vooral van belang omdat het de meeste kaarten en tekeningen als planobladen en in veel gevallen de calques ervan bevat. Voor een technisch (her-)gebruik, maar ook uit het oogpunt van conservering, is het van belang de tekeningen in het kaartenarchief te bewaren, ondanks het feit dat vaak kopieën elders in het archief, bijvoorbeeld bij de bestekken, zijn te vinden. Een enkele keer zijn ook tekeningen van derden in dit archief opgenomen. De kaarten en tekeningen in het negentiende-eeuwse deel van het archief zijn veelal uniek, aangezien het manuscripttekeningen zijn, waarvan geen reprodukties zijn vervaardigd. Van een gedeelte van het twintigste-eeuwse materiaal zijn ook afdrukken als blauwdrukken en lichdrukken elders in het archief aanwezig, vooral als het bestektekeningen betreft. Het kaarten en tekeningenarchief is in afzonderlijke gedeelten overgedragen aan het Rijksarchief en apart toegankelijk gemaakt. ZR>Er bevinden zich ook kaarten en tekeningen in de correspondentie. Dat zijn in de meeste gevallen door derden bij de stukken ingezonden tekeningen, of tekeningen die door de districtsopzichters bij hun adviezen werden gevoegd. De laatste categorie neemt overigens in de loop der tijd af in omvang. *
In een circulaire uit 1913 (inv. nr. 853, nr 56) verzoekt de hoofdingenieur de opzichters om tekeningen bij adviezen op eenvoudige aanvragen alleen indien nodig en dan als eenvoudige schets toe te voegen