Zoek op de website

Grootegast in stukken - overzicht

III en IV Monniken en ridders / Staten en steden (500-1500)

Middeleeuwse kerken Charters Diverse charters (oorkonden) afkomstig van kerken in de streek, voorbeelden van middeleeuwse stukken, te bekijken via www.cartago.nl
  Zegel Zegel, soort middeleeuwse handtekening, van het gebied Langewold met de afbeelding van de oude kerk van Sebaldeburen
  Ligging kerkdorpen Kaarten van het Westerkwartier met o.a, daarop aangegeven de ligging van dorpen, kerken en borgen, ca. 16080 en ca. 1780.
  Dopen & trouwen Diverse kerkboeken, waarin de dopen en huwelijken zijn bijgehouden, met namen en data
  Afbeeldingen Kerk Niekerk met twee zijarmen 1928 (scan 4) en kerk Niekerk 1972 (scan 3); de klokkestoel van Oldekerk z.d. Deze en vele andere afbeeldingen van de kerken zijn te vinden en bekijken via www.beeldbankgroningen.nl
  Klokkenstoel en wijzerplaat Stukken over de restauratie van de Nederlands Hervormde kerk in Oldekerk 1956-1978
  Verkoop kerkgebouw Toestemming van koning Willem I aan kerkvoogden van Faan tot verkoop van het kerkgebouw 1827
  Bibliotheek Rondom de kerk van Niekerk: het kerkgebouw vanaf de 12e eeuw. Een tijdsbeeld van Niekerk, Oldekerk en Faan omstreeks 1827. Brochure (1988).
    J. van der Veen, ‘De Vituskerk te Doezum’ in: Publicatiemap Stichting Oude Groninger Kerken, deel 3 (1983) p. 229-244.
    P.B. Kooi, ‘De verdwenen kerk van Oldekerk’ in: Groninger Kerken (2000) afl. 4, p. 112-117
    A. Kamstra en T. Kamstra-Brandsma, Duik in het verleden, verhalen en vondsten 800 jaar Niekerk Oldekerk en het Faan (1993). Boekje met vijf verhalen voor kinderen, met na elk verhaal een beschrijving van historische en archeologische vondsten, o.a. over de kerk van Niekerk.
    P.Luinstra, Duizend jaar Oldekerk (1980)
Haringuitdeling Niekerk Testament Afschrift uit 1631 van testament van Menno Jeltema uit 1476 met de verplichting tot haringuitdeling
  Administratie St. Geertruidsgasthuis Stukken over de verplichting van het gasthuis tot jaarlijkse uitdeling van de haringen 1941-1979.
  Krant Krantenartikel uit 1978 over haringuitdeling
  Afbeeldingen Haringuitdeling in 1958 en 1960
  Bibliotheek Paul Spapens, ‘Haring uitdelen: armenzorg in Niekerk, Oldekerk en Faan’ in: Folklore is onvoltooid verleden tijd (2005) p. 34-37

Zegel van het gebied Langewold met de afbeelding van de oude kerk van Sebaldeburen.
Zegel van het gebied Langewold met de afbeelding van de oude kerk van Sebaldeburen.
Kerk Niekerk (1972)
Kerk Niekerk (1972)
Kerk Niekerk met twee zijarmen (1928)
Kerk Niekerk met twee zijarmen (1928)
Afschrift uit 1631 van het testament van Menno Jeltema uit 1476 met de verplichting tot haringuitdeling (1)
Afschrift uit 1631 van het testament van Menno Jeltema uit 1476 met de verplichting tot haringuitdeling (1)
Afschrift uit 1631 van het testament van Menno Jeltema uit 1476 met de verplichting tot haringuitdeling (2)
Afschrift uit 1631 van het testament van Menno Jeltema uit 1476 met de verplichting tot haringuitdeling (2)
Afschrift uit 1631 van het testament van Menno Jeltema uit 1476 met de verplichting tot haringuitdeling (3)
Afschrift uit 1631 van het testament van Menno Jeltema uit 1476 met de verplichting tot haringuitdeling (3)
Afschrift uit 1631 van het testament van Menno Jeltema uit 1476 met de verplichting tot haringuitdeling (4)
Afschrift uit 1631 van het testament van Menno Jeltema uit 1476 met de verplichting tot haringuitdeling (4)
Paul Spapens, 'Haring uitdelen: armenzorg in Niekerk, Oldekerk en Faan' in Folklore is onvoltooid verleden tijd (2005) (1)
Paul Spapens, 'Haring uitdelen: armenzorg in Niekerk, Oldekerk en Faan' in Folklore is onvoltooid verleden tijd (2005) (1)
Paul Spapens, 'Haring uitdelen: armenzorg in Niekerk, Oldekerk en Faan' in Folklore is onvoltooid verleden tijd (2005) (2)
Paul Spapens, 'Haring uitdelen: armenzorg in Niekerk, Oldekerk en Faan' in Folklore is onvoltooid verleden tijd (2005) (2)
Paul Spapens, 'Haring uitdelen: armenzorg in Niekerk, Oldekerk en Faan' in Folklore is onvoltooid verleden tijd (2005) (3)
Paul Spapens, 'Haring uitdelen: armenzorg in Niekerk, Oldekerk en Faan' in Folklore is onvoltooid verleden tijd (2005) (3)
Paul Spapens, 'Haring uitdelen: armenzorg in Niekerk, Oldekerk en Faan' in Folklore is onvoltooid verleden tijd (2005) (3)
Paul Spapens, 'Haring uitdelen: armenzorg in Niekerk, Oldekerk en Faan' in Folklore is onvoltooid verleden tijd (2005) (3)
Winkel F. Boonstra aan de Provinciale weg ca.1930
Winkel F. Boonstra aan de Provinciale weg ca.1930
Zuivelfabriek Doezum (1978)
Zuivelfabriek Doezum (1978)

VI Regenten en vorsten (1600-1700)

Rikkerdaborg/ B.J. Prott Lutjegast Levensverhaal Aantekeningen van B.J. Prott, die in 1672 de vesting Bourtange succesvol tegen bisschop ‘Bommen Berend verdedigde, over zijn leven, in kroniekstijl 1631-1702
  Afbeeldingen Afbeeldingen: rouwbord voor Prott uit 1703; dit hangt sinds 1967 in de kerk van Doezum, daarvoor hing het in de kerk van Lutjegast, foto uit 1972
    Boerderij Rikkerda 1972. Stenen leeuw op sokkel, met wapen van Prott, afkomstig van boerderij Rikkerda, ca. 1920-1960. En diverse andere prentbriefkaarten, te bekijken via www.beeldbankgroningen.nl
  Bibliotheek C.P.L. Rutgers, ‘B.J. Prott en zijne verdediging van het fort Bourtange’ met afbeelding van een mooi portret van Prott. In: Groninger Volkalmanak 1901, p. 165-186
    W.J. Formsma, Ommelander borgen en steenhuizen (1973): Rikkerda, p. 238-240.

Rouwbord voor Prott uit 1703; dit hangt sinds 1967 in de kerk van Doezum, daarvoor hing het in de kerk van Lutjegast Rouwbord voor Prott uit 1703; dit hangt sinds 1967 in de kerk van Doezum, daarvoor hing het in de kerk van Lutjegast

VII Pruiken en revoluties (1700-1800)

Rudolf de Mepsche (1695-1754) Proces tegen vermeende homoseksuelen Pamflet van Ds. Van Bijler: Helsche boosheit of grouwelijke zonde van sodomie [scheldwoord voor homoseksualiteit] in haar afschouwelijkheid en welverdiende straffe uit goddelijke en menschelijke schriften tot een spiegel voor het tegenwoordige en toekomende geslagte opentlijk ten toon gesteld 1731. Mede naar aanleiding van dit pamflet vond het proces, gevoerd door Rudolf de Mepsche, plaats. De Mepsche liet zijn macht in de regio gelden door 22 mannen te beschuldigen van homoseksualiteit (in die tijd een misdaad). De mannen werden opgehangen.
  Afbeeldingen Foto van een tekening van de gebroeders Poppema van Byma, huis te Faan (hier woonde eerder Rudolf de Mepsche) ca. 1850; foto van boerderij Bijma, die ongeveer staat op de plaats van de vroegere borg ca. 1930.
  Bibliotheek W.J. Formsma, Ommelander borgen en steenhuizen (1973): over Byma, p. 103-106
    A. Kamstra en T. Kamstra-Brandsma, Duik in het verleden, verhalen en vondsten 800 jaar Niekerk Oldekerk en het Faan (1993). Boekje met vijf verhalen voor kinderen, met na elk verhaal een beschrijving van historische en archeologische vondsten, o.a. over het proces van Rudolf de Mepsche.

Foto van een tekening van de gebroeders Poppema van Byma, huis te Faan (hier woonde eerder Rudolf de Mepsche) ca.1850 Foto van een tekening van de gebroeders Poppema van Byma, huis te Faan (hier woonde eerder Rudolf de Mepsche) ca.1850

VIII Burgers en stoommachines (1800-1900)

Situatieschets (Doezum) Algemeen  
  Schoolmeesterrapporten Rapporten met allerlei gegevens over de streek in 1828: ingevulde rapporten voor Doezum (uitgebreid), Grootegast, Lutjegast, Niekerk, Oldekerk, Opende, Sebaldeburen
  Gemeenteverslagen Jaarverslagen van gemeenten met diverse gegevens over elke gemeente, 1851-1930
  Afbeeldingen Manufacturenzaak later Warenhuis Jan Boek aan de Provincialeweg ca. 1920 en advertentie van Warenhuis Boek in Leekster Courant 1934; ‘Wevershuisje’ Eesterweg (arbeiderswoning) ca. 1935; winkel F. Boonstra aan de Provinciale weg ca. 1930. Binnenvaartschip in kanaal naast Kaleweg bij de zuivelfabriek, met op de voorgrond de rails waarover producten naar schepen werden getransporteerd ca. 1925; gebouw van de zuivelfabriek 1978.
  Hinderwetvergunningen Hinderwetvergunningen, 1908-1989 (Grootegast)
  Bouwvergunningen Bouwvergunningen, 1908-1989 met enkele oudere exemplaren (Grootegast en Oldekerk). Een paar voorbeelden: Gemeentehuis Grootegast 1912, school te Doezum 1885, school te Opende 1897 en turfschuurtje bij school te Opende.
  Landbouwverslagen Landbouwverslagen: 1910-1933 (Grootegast); 1866-1934 (Oldekerk). Ook staten van geoogste gewasssen 1812, 1815 Oldekerk
    Verordening voor het bakken en verkopen van grof roggenbrood in de gemeente Oldekerk
  Persoonsgegevens Aktes burgerlijke stand 1811-1989 (Grootegast en Oldekerk), bevolkingsregisters 1850-1920 (Grootegast) en 1850-1939 (Oldekerk) en volkstellingen 1830-1840 (Oldekerk en Grootegast).
    Telefoongidsen provincie Groningen 1959-1985; als voorbeelden Grootegast in 1961 en 1977 en Lutjegast in 1961 en 1977
  Specifiek  
  Beroepen Lijst met aantal gezinnen in de gemeente Grootegast en aantal personen met bepaalde beroepen 1814
  Armenzorg Lijst van hulp aan armen in de gemeente Grootegast 1869
  Kaarten & gidsen Kaartje van het grondgebied van de gemeente Grootegast 1889
    Plattegrond van de gemeente Oldekerk 1989
    Gemeentegids van Grootegast 1971
  Naamsaanneming Akten over het vastleggen van achternamen 1811 Grootegast; akten 1811-1813 Oldekerk.
  Zuivelfabriek ‘Lijempf’ Zuivelfabriek ‘Lijempf’ in Doezum 1913-1939, bouwvergunningen en hinderwetvergunningen met technische tekeningen en plattegronden van fabrieksgebouw (met uitleg bij de plattegrond)
  Fabrieken en werkplaatsen Registers van fabrieken en werkplaatsen, 1892-1929 Grootegast, met o.a. vermelding van: naam en woonplaats van de bestuurder van de fabriek of werkplaats, locatie van fabriek/werkplaats, soort bedrijf, soort drijfkracht, aantal krachtwerktuigen, aantal werkzame personen
  Bibliotheek J.F. Huttinga, N.V. Lijempf, gevestigd te Leeuwarden 1912-1937(!937). Een chronologische beschrijving van De Lijempf, waarvan een vestiging te Doezum stond.
    J. van der Veen, ‘Het trieste verhaal van het wevershuisje te Doezum’. Over de lotgevallen van een arbeidershuisje en zijn bewoners. In: Heemschut 1982, p. 130-131
Landbouw Oldekerk Bezittingen Boedelinventaris met overzicht van de nalatenschap van Harm Jans en Diewerke Luitjens, woonachtig op een boerderij 1755
  Gemeenteverslagen Gemeenteverslagen (diverse gegevens over de gemeente 1851-1930): met bijvoorbeeld gegevens over de verbouwde producten en de opbrengsten, de veenderij en de aanwezige ambachtslieden. 1854
  Afbeeldingen Boerderij Welgelegen 1972, boerderij Kroonsveld 1939, Christelijke lagere Landbouwschool 1939. Bekijk nog veel meer afbeeldingen op www.beeldbankgroningen.nl
  Veeziekte Verordening met maatregelen om verspreiding van de runderpest tegen te gaan voor de gemeente Oldekerk 1867
  Landbouw Landbouwverslagen: 1866-1934 (Oldekerk); ook: staten van geoogste gewassen in Oldekerk in 1812 en 1815
  Landbouwonderwijs Christelijke lagere landbouwschool Oldekerk: algemeen reglement jaren 1920, leerlingenlijst 1930 en 1933. Christelijke landbouwhuishoudschool Grootegast 1936-1953, o.a.: aantallen deelneemsters, lijst met deelneemsters per dorp, lijst met vakken.

'Wevershuisje'Eesterweg (arbeiderswoning) ca. 1935 'Wevershuisje'Eesterweg (arbeiderswoning) ca. 1935

IX  Wereldoorlogen en crisistijd (1900-1950)

IJe Wijkstra (geboren 1895) Strafzaak Afschriften van processen-verbaal door veldwachters en marechaussee van verhoringen van personen IJe Wijkstra 1929-1930
    Afschriften van stukken en aantekeningen van Wijkstra’s raadsman
  Autobiografie Autobiografie van IJe Wijkstra
  Krant Diverse krantenartikelen met foto’s
  Afbeeldingen Diverse foto’s en tekeningen, w.o. de tekeningen van de rechtszaak 1929-1980, gedenksteen voor de vier veldwachters in het gemeentehuis van Grootegast 1972, begrafenisstoet van één van de neergeschoten veldwachters 1929, foto’s van de vier vermoorde agenten
  Overlijdensbericht Overlijdensberichten van de vermoorde politieagenten 1929
  Misdaadverslag Verslagen van de omstandigheden rond de moord 1929 en over het leven van Wijkstra, van verhoren van Wijkstra 1929
  Bibliotheek S. van der Hoek, Polderliefde, een kleine historie van het land en de mensen in het Grootegaster Westerkwartier (1988) met een kort, goed leesbaar stuk over IJe Wijkstra, p. 45-58
    G. Overdiep, De strafzaak tegen IJe Wijkstra (1978).
    Visser, Moord in viervoud: een ware geschiedenis uit het jaar 1929 over IJe Wijkstra te Grootegast (1979).
Voorzieningen Elektriciteit Documentatiemateriaal van het Provinciaal Electriciteitsbedrijf’ met o.a. brochures over electriciteit en hoogspanningsmasten
    Brochure: De electriciteitsvoorziening van de provincie Groningen en van het noordelijk gedeelte der provincie Drenthe, 1925
    Stukken over de distributie van electriciteit 1945-1949, bijvoorbeeld over de rantsoenering van elektriciteit door etalages niet te verlichten
    Oproep tot zuinigheid met brandstof en electriciteit, z.d.
    Tekening van het laagspanningsnet 1921
  Bus Aanvraag tot starten busdienst Surhuisterveen-Groningen v.v. door Lieffering en Nauta 1930
  Zwembad Brief over plannen voor de aanleg van een zwembad en de keuze van de plaats
Tweede Wereldoorlog en Jodenvervolging Docunentatie (algemeen) Voedsel- en kledingbonnen, noodgeld, voorlichtingfolders, etc.
  Bepalingen & beperkingen Inlevering van radiotoestellen, inlevering van fietsen, brief over oranjekleurige bloemen in de voortuin 1940 en verklaring over dragen goudsbloem op jas 1940, waarschuwing tegen beledigen van bezetters en stuk over belediging van Hitler door inwoners van de gemeente 1942
    Maatregelen tegen verspreiding van vlugschriften en pamfletten tegen de Duitse overheersing 1940-1943, met pamfletten
  Maatregelen tegen Joden Verboden voor Joden, verplichting tot het aanbrengen van borden ‘verboden voor joden’, bestelling borden door burgemeester.
    Opdracht tot opgave van personen van geheel en gedeeltelijk Joodse bloede 1941, met circulaire met omschrijving wie als Joods gold en wie niet 1941 en brief met aanmelding van Mauritz Nieweg te Opende als Jood 1941
  'Bloednacht' (3 doden in Doezum) Krantenartikel over het vermoorden van drie inwoners van Doezum door de Duitsers op 15 september 1944 (scan 28) met afbeeldingen van o.a. de slachtoffers en van Pier Mobach, NSB’er en oorlogsmisdadiger.
  Verzet Systeemkaarten van personen uit het verzet. Te zoeken en te bekijken via www.groningerarchieven.nl.
  Film ‘Verzet in Groningen’, 1980 (als voorbeeld van verzet tijdens de oorlog).
    ‘Het offer’: oproep voor steun aan oorlogsslachtoffers, 1946 (tijdsbeeld), te bekijken via www.gava.nl of www.groningerarchieven.nl.
  Joods leven & onderwijsproject ‘Jeuden in Grunn’ (Zie www.kunststationcultuur.nl en www. ovcg.nl) met leskist én themasite www.jodeningroningen.nl
  Bibliotheek G.J. van Klinken, De joodse gemeenschap in het Westerkwartier, Peize en Roden 1705-1942 (1987). Met geschiedenis, bevolkingsoverzichten per dorp en grafzerken
    S. van der Hoek, Polderliefde, p. 33-40 over Pier Nobach, met een foto, nadat hij is opgepakt in 1945.
    L. Flapper, Voedselvoorziening in Groningen tijdens de Tweede Wereldoorlog (1979).