Zoek op de website

Hoogezand-Sappemeer in stukken - toelichting

Het schema 'Hoogezand-Sappemeer in stukken' volgt de periode-indeling van de vaderlandse geschiedenis, zoals die is vastgesteld door de commissie De Rooij.

Deze indeling kent tien perioden. Wij vermelden alleen die perioden, waaruit stukken zijn opgenomen. In het algemeen geldt natuurlijk, dat over oudere perioden minder stukken bewaard zijn gebleven.

Uit de periode vóór 1500 zijn er weinig originele stukken in Groningen bewaard gebleven.

Per periode is ook aangegeven, welke onderwerpen uit de Canon van Groningen hierbij horen. Soms is het lastig een onderwerp aan een bepaalde periode te verbinden. Een borg die er nu nog staat, is veelal in de middeleeuwen gebouwd of heeft een middeleeuwse voorganger en hoort zo bij meer perioden. Een onderwerp als armoede is van alle tijden.

Wij hebben er voor gekozen een onderwerp op te nemen in de periode, waarin het begint of waarin het meestal in de geschiedenis wordt behandeld. Hoewel er altijd werd gewerkt, worden arbeidsomstandigheden toch vooral in de lessen over de 19e eeuw behandeld. Kloosters komen meestal in de middeleeuwen aan de orde.

Gemeenten in de provincie Groningen bestaan sinds 1808 of 1811 en de archieven bij gemeenten beginnen dus veelal rond 1811. Sinds die tijd zijn er meer bronnen. Het gaat dan ook niet om stukken over een enkele borg of familie, maar series akten over alle mensen of series vergunningen voor alle gebouwen.

In het algemeen geldt dus, dat het bij de stukken vóór 1811 om afzonderlijke stukken gaat; deze zijn aanwezig bij de Groninger Archieven. Voor de stukken na 1811 geldt, dat er vaak meer stukken over hetzelfde onderwerp zijn en meer vergelijkbare stukken.

Voor de gemeente Hoogezand-Sappemeer kozen wij de volgende onderwerpen:

  • Vervening en de relatie met de stad Groningen
  • Aardappelmeel- en strokartonfabricage (W.A. Scholten)
  • Zeescheepvaart en scheepsbouw
  • Binnenvaart (o.a. turfvaart een beurtvaart)
  • Winschoterdiep
  • Vervoer
  • Gasfabriek Sappemeer
  • Aletta Jacobs
  • Tweede Wereldoorlog en Jodenvervolging

Als eerste onderwerp van de periode 1800-1900 vindt u een situatieschets. Over de opzet van de situatieschets vindt u meer in de toelichting op het overzicht van stukken.

Het schema ‘Hoogezand-Sappemeer in stukken’ bevat de volgende kolommen:
1. Onderwerp
2. Beschrijving – korte aanduiding van het aspect of soort stuk
3. Toelichting - omschrijving van de inhoud of informatie.

Bij herindeling zijn de archieven van opgeheven gemeenten verhuisd naar de nieuwe gemeenten. U komt dan in de schema’s stukken uit verschillende voormalige gemeenten tegen. De gemeente Hoogezand-Sappemeer is op 1 jan. 1949 ontstaan uit een samenvoeging van de gemeenten Hoogezand en Sappemeer. Al in het begin van de 19e eeuw waren de gemeenten Westerbroek en Windeweer bij Hoogezand gevoegd.