Zoek op de website

18. Conservatieven en liberalen 1813-1848

Jan Freerks Zijlker (1805-1868) landbouwer in Nieuw-Beerta, lid Provinciale Staten en lid van de Tweede Kamer. [1536-4424] Jan Freerks Zijlker (1805-1868) landbouwer in Nieuw-Beerta, lid Provinciale Staten en lid van de Tweede Kamer. [1536-4424]

De Russische bevelhebber verklaarde dat zijn troepen gekomen waren om het huis van Oranje weer aan de macht te brengen en om de onafhankelijkheid van de Hollandse natie te herstellen.

Wie echter had gedacht dat de wereld van vóór 1795 kon worden hersteld kwam bedrogen uit.

Er kwamen wel weer vele oude bekenden terug in de hogere regionen van de maatschappij, maar de veranderingen die de samenleving tien jaar lang door elkaar hadden geschud konden niet meer helemaal ongedaan gemaakt worden.

De geest van vrijheid en gelijkheid had wel degelijk terrein gewonnen.

Voor Groningen betekende dit dat het middeleeuwse stapelrecht niet terugkeerde en ook dat de stadsjurisdicties niet opnieuw onder gezag van het stadsbestuur van Groningen werden geplaatst.

De stad was hierdoor een gewone gemeente worden, al was het dan wel een voor noordelijke begrippen erg grote gemeente. Uitzonderlijk was ook dat de stad eigenares bleef van uitgestrekte landbouwgronden, verspreid in heel Groningerland: in de Ruigewaard, in de Veenkoloniën en aan de Dollard.

Tot halverwege de twintigste eeuw gold de stad als de ‘grootste boer’ in Groningerland.
Aanvankelijk ging het de Ommelander boeren naar den vleze. Er werden mooie prijzen betaald voor hun producten en onder aanvoering van een aantal vooruitstrevende agrariërs en geleerden kwamen nieuwe landbouwmethoden tot ontwikkeling.

Toch was er in deze kringen sprake van groeiende ontevredenheid. Het waren vooral de meest progressieven onder de landbouwers die zich gehinderd voelden door het gemis aan politieke rechten. In de regeringsorganen domineerden nog altijd de conservatieven.

In 1830 wendden vooraanstaande Ommelanders zich zelfs tot de koning met het verzoek om vernieuwing van het politieke stelstel.

Het zou echter nog geruime tijd duren voordat het werkelijk tot veranderingen kwam.
Toen dat in 1848 eindelijk gebeurde konden enkele van de meest prominente Groningse liberalen zitting nemen in de Tweede Kamer.

Lees verder...