Zoek op de website

9.5	Slot

Een open deur

Ik sluit dit deel af met het herhalen van een van de trivialiteiten die ik aan het eind van de inleiding noemde: water heeft zowel een positieve als een negatieve kant. Je kunt niet alleen teveel aan water hebben, je kunt ook water tekort komen.

 Resolutieboek van het Groninger stadsbestuur 1619 Resolutieboek van het Groninger stadsbestuur 1619

We zagen eerder dat bij de inlating van kerspels en hamrikken steeds bedongen werd dat men vreemd water zou buitenhouden. Ook met de aansluiting van het Boterdiep bij het Winsumer- en Schaphalsterzijlvest in 1611 was dat het geval. Maar toen werd wel bedacht dat het in tijden van droogte wel eens handig zou kunnen zijn om bij de Korretil een klep open te zetten, zodat water uit het Groninger hamrik in het Boterdiep zou kunnen lopen (zie punt 4 van de overeenkomst op p. 42).

Uit een aantekening in het resolutieboek van 1619 blijkt dat de ingelanden van Innersdijk in dat jaar nog een stapje verder gingen.

We lezen daartoe – in een moderne hertaling – de raadsresolutie van 6 november 1619."45"

Zaterdag 6 november 1619

Op het verzoekschrift van de schepper van Innersdijk om bij de oude Ebbingepoort een pomp te mogen leggen om bij droge tijden en andere gelegenheden daardoor water in de Kleisloot (voor de duidelijkheid: het Boterdiep) te laten lopen ten behoeve van de scheepvaart en om zoet water voor hun vee te kunnen krijgen, met dien verstande dat hij, schepper, en niemand anders de sleutel van de pomp mag hebben,

oordelen de heren burgemeesters en raad het raadzaam om dit verzoek in beraad te houden en stellen een commissie samen, bestaande uit burgemeester Abel Coenders en de raadsheren Johan Drewes en Willem Geerts, om met de heer Isselmuiden in overleg te treden en indien mogelijk het daarheen te leiden, dat op de plaats een sluis kan worden gelegd."46"

Ik heb de zaak niet verder uitgezocht. Maar het punt is duidelijk:

ondanks alle ellende die het Drentse water veroorzaakt heeft en alle projecten die – met en zonder succes – zijn bedacht en uitgevoerd om het de baas te blijven, blijkt datzelfde Drentse water in een enkel geval toch wel heel erg waardevol.

 Steenmarkt op de plattegrond van Haubois Steenmarkt op de plattegrond van Haubois

Uit de omstreeks 1635 gemaakte plattegrond van Haubois en Langeweerd blijkt dat er – anders dan het stadsbestuur wellicht had gewild – geen sluis of verlaat is gelegd tussen het Schuitendiep (rechts) en het Boterdiep (links). Zelfs van een eenvoudige pomp of duiker is geen spoor te bekennen.

Er is echter een bericht – maar ik heb het niet geverifieerd – dat de Kleisloot (Boterdiep) in 1653 of 1654 met het Schuitendiep is verbonden. Deze verbinding is op initiatief van Gedeputeerde Staten in 1724 weer afgesloten door het leggen van een brede dam. In 1826, tijdens de ‘hevige volksziekte’, is daarin een stenen pomp gelegd om het tot dan toe stilstaande water in het Boterdiep te laten afstromen en daardoor het kanaal te zuiveren."47"

45.

GrA T1605-314.2.

46.

Zie voor een transcriptie van de originele tekst bijlage 4.

47.

M.D. Teenstra, Stads- en dorpskroniek. Groningen, Friesland,Drente, II 41.