Zoek op de website

Ruurt Hazewinkel (1855 - 1940)

Ondernemer met hart voor krant en mens

Uitgever Hazewinkel had een missie toen hij in 1888 het Nieuwsblad van het Noorden overnam: het moest de meest gelezen en verspreide krant in het noorden worden.

Aan het roer

Geboorteakte Ruurt Hazewinkel [Toegangsnummer 1603, inventarisnummer 65] Geboorteakte Ruurt Hazewinkel [Toegangsnummer 1603, inventarisnummer 65]

Ruurt Hazewinkel werd geboren op 17 november 1855 in Veendam.

Hij kwam uit een vooraanstaande scheepvaartfamilie, maar de jonge Hazewinkel koos voor het drukkersvak.

Hij bleef betrokken bij zijn afkomst door te helpen met het drukken van een stamboomtekening voor de Hazewinkels.

In een geschrift uit 1912 roemde hij de positie van zijn familie als ‘de flinkste zeevaarders van het noorden’.

Al snel bleek dat Hazewinkel beschikte over dezelfde ondernemende geest als ‘de flinkste zeevaarders van het noorden’. In 1883 zette hij zijn eigen drukkerij op aan de Jacobijnerstraat in Groningen.

Toen het Nieuwsblad van het Noorden in 1888 werd opgericht als ‘neutraal nieuws- en advertentieblad’ zag Hazewinkel hier meteen kansen in. Op 22 augustus 1888 nam hij als uitgever het roer over.

Terugblik

De jubileumkalender, Nieuwsblad van het Noorden, Prent Louis Landré [1536-5794] De jubileumkalender, Nieuwsblad van het Noorden, Prent Louis Landré [1536-5794]

In een terugblik op deze periode schreef Hazewinkel bij het 20-jarig jubileumnummer van de krant op 2 juni 1908:

‘Er waren toen 350 abonné’s, en een broodje zat er nog niet in.

Wel veel zorg en werk, veel risico, maar ook een ideaal, een hoop, die reeds was uitgesproken in het eerste nummer, dat namelijk het Nieuwsblad van het Noorden eens de meest gelezen en verspreide krant in het Noorden van ons land zou worden.’

In elk huis een krant

Hazewinkel maakte van het Nieuwsblad van het Noorden een begrip in de regio. In de uitgave van 22 augustus 1888 sprak Hazewinkel zijn voornemen uit: ‘Belovende den inhoud van het blad in denzelfden geest als voorheen te zullen voortzetten, zal tevens gezorgd worden het blad een VOLKSBLAD in de ware beteekenis van het woord te doen zijn.’

Vernieuwend was dat Hazewinkel in een tijd dat de krant vooral voor de elite weggelegd was, deze voor iedereen toegankelijk wilde maken. Zijn ambitie was: in elk huis een krant.

In de eerste 10 jaar groeide het Nieuwsblad van het Noorden van 350 naar 14.500 abonnees. Bij het gouden jubileum in 1928 waren dat er 58.000. Hazewinkel besteedde veel aandacht aan abonneewerving en distributie. Ook zijn visie op de functie van de krant droeg bij aan het succes.

In het Nieuwsblad van het Noorden op 2 juni 1898 liet hij weten: ‘Steeds is het mijn streven geweest het karakter van het Nieuwsblad, onafhankelijk van eenige politieke partij, maar steeds strijdende voor wat waar en eerlijk is, te handhaven, zoo nodig zonder een blad voor de mond te nemen’. Nieuws verschaffen stond voorop, en wel dat nieuws waar lezers wat aan hadden.

Sociaal

Niet alleen had Hazewinkel oog voor zaken, ook op sociaal vlak profileerde hij zich.

In 1897 stelde hij een ziekenfonds in voor het personeel: Onderlinge hulp. In artikel 1 van de reglementen stond: ‘Het doel van het fonds is, om aan het personeel dezer drukkerij ingeval van ziekte een gedeelte van het weekloon te verzekeren.’ In 1901 werden de reglementen herzien.

Ingeval van ziekte kregen werknemers voortaan een wekelijkse uitkering. Vanaf 1919 moesten zieke werknemers met een doktersverklaring komen om in aanmerking te komen voor een uitkering: Hazewinkel bleef wel een zakenman.

Betrokken

Map met tekeningen t.g.v. 100.000 inwoners van Groningen (1927) Prent N.J.B. Bulder, Groningen, [1536-7123] Map met tekeningen t.g.v. 100.000 inwoners van Groningen (1927) Prent N.J.B. Bulder, Groningen, [1536-7123]

Zijn betrokkenheid bleek ook uit een brief van 5 april 1927 waarin hij auteur H.P. Coster vroeg een inleiding te schrijven voor een map met 12 tekeningen van de stad Groningen.

Die wilde hij uitgeven ter gelegenheid van het feit dat Groningen 100.000 inwoners telde.

Hij voegde eraan toe dat de opbrengst van de map ten goede kwam aan een liefdadigheidsfonds.

Verdiensten

Vanuit het Algemeen Diaken Gezelschap van Nederlands Hervormde Kerk was Hazewinkel voogd van het Middengasthuis. Daar woonden arme handwerkslieden en dienstbodes.

Voor zijn verdiensten als krantenondernemer en voogd in de armenzorg kreeg Hazewinkel in 1936 een koninklijke onderscheiding als ridder in de Orde van Oranje-Nassau.

Dit verhaal is geschreven in het kader van het project WiGeDok, de poort tot de sociaal-economische geschiedenis van Groningen en Ostfriesland.