Zoek op de website

90 jaar Philatelisten Vereniging Groningen

Het Groningse postzegel verzamelen

door Beno Hofman

Het is op 16 september 2005 precies negentig jaar geleden dat de ‘Philatelisten Vereniging Groningen’ werd opgericht. Hoewel de stad sinds kort nog maar één postzegelhandel telt en het ledental van de vereniging al jaren terugloopt, is het jubileum voor de verzamelaars reden voor een feest.

Met een jubileumveiling op 17 september en een speciale ledenavond op de 26ste vestigden de Groningse filatelisten er nog maar eens de aandacht op dat het verzamelen van postzegels van alle tijden is.

Postkantoor

De eerste postzegel ter wereld verschijnt in 1840 in Engeland. Twaalf jaar later volgen de Nederlandse posterijen dit voorbeeld met drie zegels met de beeltenis van koning Willem III.

Het duurt dan nog achttien jaar voordat Groningen een officieel postkantoor krijgt. In 1870 koopt de Staat daartoe drie percelen - twee huizen en een stal - aan het Hoofdstraatje.

Omdat deze straatnaam erg lijkt op die van het Hoogstraatje, het gemeentebestuur het 'vreemdelingen' gemakkelijker wil maken en er van overtuigd is dat het postkantoor 'thans voor goed in die straat is gevestigd', wordt de straatnaam veranderd in Poststraat.

Weliswaar wordt de oude bebouwing in 1871 vervangen door nieuwbouw, spoedig is het kantoor weer te klein. In 1909 verlaten de posterijen Poststraat 6 - thans het onderkomen van het Biologisch-Archeologisch Instituut van de RUG - om een nog veel groter kantoor aan de Munnekeholm te betrekken, gebouwd naar een ontwerp van rijksbouwmeester C.H. Peters.

Postkantoor Munnekeholm. 1911. Foto: P.B. Kramer [1785-19509] Postkantoor Munnekeholm. 1911. Foto: P.B. Kramer [1785-19509]

Als het nieuwe postkantoor wordt geopend, wordt er in Groningen al druk aan postzegels verzamelen gedaan. De allereerste geregistreerde Groningse verzamelaar is de jurist Assuerus Quaestius.

Hij behoort tot de eerste leden van de in 1884 opgerichte ‘Nederlandse Vereniging van Postzegelverzamelaars’ en vestigt zich in juli 1886 in de stad. Ruim een jaar later overlijdt hij hier op 72-jarige leeftijd.

Toevallige oprichting

De oprichting van een Groningse vereniging laat dan nog enige tijd op zich wachten en komt min of meer toevallig tot stand.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog ontmoet de Groningse filatelist Coenraad Meijer in het Engelse Kamp commandant J.M. Ente van Gils, die bestuurslid blijkt van de Bredase filatelistenvereniging.

Zij organiseren op 16 september 1915 een bijeenkomst in Hotel Willems om te komen tot een Groningse vereniging. Hoewel er maar zeven anderen komen opdagen, wordt de ‘Philatelisten Vereniging Groningen’ die avond geboren.
 

De Groninger Postzegelcentrale

De Groninger Poszegelcentrale, ca. 1977. Foto: R. Sanders [1785-13468] De Groninger Poszegelcentrale, ca. 1977. Foto: R. Sanders [1785-13468]

Enige jaren later is er in de stad ook een adres waar de verzamelaar postzegels kan kopen.

Dat is in de kapperszaak van Roelf Berend de Jonge, op de hoek van de Broerstraat en de Oude Kijk in ’t Jatstraat.

Het duurt tot 1939 voor De Jonge zich in de Adresboek als ‘postzegelhandelaar’ laat noteren.

In de volgende adresboeken wordt zijn oorspronkelijke beroep ‘coiffeur’ weggelaten en noemt De Jonge zijn zaak ‘De Groninger Postzegelcentrale’.

In de Tweede Wereldoorlog neemt het aantal postzegelverzamelaars flink toe doordat zegels gezien worden als beleggingsobject.

Het aantal leden van de ‘Philatelisten Vereniging Groningen’ is, ondanks het verlies van een aantal Joodse leden, aan het eind van de oorlog ongeveer verdubbeld.

Ook daarna blijft het verzamelen van postzegels een aansprekende hobby. Het leidt tot meer postzegelhandels en verdere groei van de ‘Philatelisten Vereniging Groningen’.

Het hoogtepunt wordt bereikt in 1981, als de vereniging 1674 leden telt. Een jaar later kopen de filatelisten een eigen clubgebouw aan de Emmastraat. Er is geen verband maar daarna begint de terugloop in ledental.

Voor de resterende circa 650 leden is de teruggang absoluut geen beletsel het 90-jarig bestaan van de vereniging feestelijk te vieren.