Zoek op de website

Juliana’s eerste bezoek aan Groningen

door Beno Hofman

Als koningin en als prinses is Juliana vele keren in Groningen geweest. De eerste keer was in 1922, ter gelegenheid van de viering van 250 jaar Groningens Ontzet.

De toen 13-jarige Juliana kwam op 26 augustus met haar ouders, koningin Wilhelmina en prins Hendrik. Later voegde zich ook nog oma Emma bij het gezelschap.

Duizenden stadjers zagen de prinses op de 28e tijdens een uitgebreide rijtoer door de stad, een defilé op de Grote Markt en een manifestatie in het Stadspark.

Bij haar geboorte op 30 april 1909 is Juliana al populair. Omdat eerdere zwangerschappen van koningin Wilhelmina zijn mislukt, leidt de geboorte van een troonopvolgster tot grote volksvreugde. Als de koningin en haar man in 1914 en ’19 naar Groningen komen, wordt Juliana nog te jong bevonden. Maar in 1922 is ze dertien en mag ze mee.

Aankomst

Op zaterdag 26 augustus om twintig voor zes komt de prinses met haar ouders op het Groningse hoofdstation aan. Na te zijn begroet door commissaris der koningin Tjarda van Starkenborgh Stachouwer, burgemeester Van Ketwich Verschuur en kamerheer Alberda van Ekenstein stapt de koninklijke familie in een koetsje, dat hen naar het huis van de commissaris brengt.

Dit zogeheten ‘Regeringshotel’ – Oude Boteringestraat 44 – is het vaste Groningse logeeradres van de Oranjes. Na het eten worden Juliana en haar ouders voor het huis getrakteerd op een ‘zanghulde’ door Liedertafel Gruno en enkele christelijke zangverenigingen.

Prins Hendrik en prinses Juliana verlaten het huis van de commissaris der koningin, 1922 [1785-0377] Prins Hendrik en prinses Juliana verlaten het huis van de commissaris der koningin, 1922 [1785-0377]

Na de dienst doen ze het kalm aan. De koninklijke familie luncht bij de commissaris en brengt dan een bezoekje aan het Groene Weeshuis in de Oude Ebbingestraat. Terwijl haar ouders worden rondgeleid, speelt Juliana met de weeskinderen in de tuin.

Daarna staat alleen nog een uitstapje naar het clubhuis van de Vereniging Watersport aan het Paterswoldsemeer op het programma. Onder het genot van een kopje thee kijkt de prinses met haar ouders naar een demonstratie admiraalzeilen door zeilvereniging ‘De Twee Provincien’.

Kerkdienst

De zondag begint natuurlijk met een kerkdienst. De koningin heeft geheim gehouden naar welke kerk ze gaat, maar de stadjers rekenen terecht op de Martinikerk. Om tien uur zit deze met 3500 mensen afgeladen vol. Even na tienen komt Juliana met haar ouders door de deur onder de toren de kerk binnen.

Kennismaking

Op de 28e maakt de jonge prinses kennis met het grote publiek. Volgens het uitgebreide verslag in de Provinciale Groninger Courant draagt Juliana die dag een lichtblauw jurkje, ‘met hoed van dezelfde kleur’. Om half tien begint ze met haar ouders aan een rondrit, die voert naar De Hoogte en dan via de Noorderplantsoenbuurt en de westelijke binnenstad naar de Schildersbuurt.

Langs de singels gaat het naar de Oosterpoortbuurt en via het Damsterdiep, de Nieuweweg, het Zuiderdiep en de Folkingestraat tenslotte naar het stadhuis, waar koningin-moeder Emma ondertussen ook is aangekomen.

Zo gauw Juliana met haar ouders en grootmoeder op het bordes verschijnt, ‘galmt’, volgens de Provinciale Groninger Courant, ‘Hoerah! uit de duizenden kelen van de grooten en kleinen hier verzameld’. Na ‘eenige oogenblikken van stilte’ zetten vijfduizend schoolkinderen een keel op.

Onder leiding van de heer R.W. Kuiper zingen zij het Wilhelmus. Na nog een paar liederen maken de kinderen plaats voor een defilé van verenigingen.

Nog meer Groningers

Koningin-moeder Emma en prinses Juliana, 1922 [1785-0375] Koningin-moeder Emma en prinses Juliana, 1922 [1785-0375]

’s Middags krijgt Juliana nog meer Groningers te zien. Na een plechtigheid in de Martinikerk, rijdt ze met de anderen naar het Stadspark, waar die morgen een Landbouwtentoonstelling is geopend. De tocht voert door de zuidelijke binnenstad en de Badstratenbuurt.

Om ongeveer vier uur komt het koninklijke gezelschap in de regen aan op het tentoonstellingsterrein. Na te zijn rondgeleid, nemen de Oranjes plaats op de ‘koninklijke tribune’.

Met een kopje thee in de hand kijken ze naar een ‘ringrijderij met sjees’ en de ‘finale der harddraverijen’. Even na zessen, als het weer bijna droog is, rijdt de koninklijke familie terug naar het ‘Regeringshotel’ om spoedig daarna door te rijden naar het station.

Het eerste bezoek van Juliana aan Groningen zit er op. Haar vader en moeder inspecteren op het perron nog even de ‘vrijwillige landstorm’ en dan stappen ze allemaal in de koninklijke trein.

Uitgezwaaid door onder anderen de commissaris en de kamerheer, rijdt de koninklijke familie om vier minuten voor half acht weg. In de stad is er die avond vuurwerk en gaat de viering van 250 jaar Groningens Ontzet nog een paar dagen door.