Zoek op de website

Oosterstraat 65-67

 Nieuwe bestemming voor eeuwenoude panden

door Beno Hofman

De Australische ambassadeur verrichtte in 2006 de officiële opening van restaurant-bar Pacific.

Het restaurant is gevestigd in Oosterstraat 67, dat meer dan vijftig jaar onderdak bood aan manufacturenwinkel De Bron.

De bar is ernaast, op nummer 65, dat jarenlang een troosteloze aanblik gaf en nu op bijzondere wijze is gerestaureerd. Doordat alle bouwsporen in het zicht zijn gelaten, is goed te zien dat het pand een eeuwenoude geschiedenis heeft.

De Oosterstraat in 1977. Foto: K.A. Gaasendam [1785-09749] De Oosterstraat in 1977. Foto: K.A. Gaasendam [1785-09749]

Middeleeuws steenhuis

Oosterstraat 65 behoort in aanleg tot de oudste huizen van de stad. Net als bij andere middeleeuwse steenhuizen, zoals het Calmershuis en Hinckaertshuis, zit de ingang oorspronkelijk een heel stuk boven de grond, in feite op de eerste verdieping. Het maakt deze huizen verdedigbaar.

Bouwhistorici vermoeden dat het pand aanvankelijk niet geschikt is voor permanente bewoning, maar dat dit in de 14e of 15e eeuw verandert.

In 1741 verkoopt boekweitmolenaar en koopman Berend Bavinck het huis, inclusief z’n molen en gereedschap, aan het doopsgezinde paar Simon Blaupot en Janneke van Delden.

Hun zoon Jan Simons Blaupot is de eerste die zowel nummer 65 als 67 in handen krijgt. Dit gebeurt in 1783, als hij 67 koopt van de erven Ottens.

Nadat de panden begin 19e eeuw weer een aantal jaren van verschillende eigenaren zijn geweest, komen ze in 1845 opnieuw in één hand. Onder commissionair Harm Ebbens Post en later zijn weduwe vinden belangrijke veranderingen plaats.

Zo wordt Burchtstraat 8, dat er aanvankelijk ook bijhoort, in 1873 verkocht. Mogelijk wordt in die tijd ook bebouwing op het achtererf afgebroken, waardoor de huidige situatie ontstaat.

De 20e eeuw

Oosterstraat 67,  1985. Foto: P. Beukema [1785-20221] Oosterstraat 67, 1985. Foto: P. Beukema [1785-20221]

Omstreeks 1906 komt nummer 65 in handen van Godfried Nathan van Dam, van het joodse confectiebedrijf Weduwe N.A. van Dam & Zn.

Hij overlijdt er in 1919 en z’n weduwe blijft er wonen tot ’32.

Daarna verhuurt ze het pand en wordt er een kapsalon gevestigd.

Ook nummer 67 biedt begin 20e eeuw onderdak aan een joodse firmant, lederhandelaar Blumenthal.

In de Eerste Wereldoorlog wordt er een sigarenmagazijn gevestigd.

In 1927 laat eigenares mejuffrouw Bouman de huidige winkelpui ontwerpen door de architecten Nijhuis en Reker.

 

Dit lijkt te gebeuren ten behoeve van een nieuwe gebruiker van het pand, groenteboer Noorman.

In de oorlog vestigt zich manufacturenhandel De Bron, van de uit Wildervank afkomstige familie Schwenke. Decennialang zit De Bron in Oosterstraat 67.

Het buurpand verandert ondertussen in een restaurant. Ma Hen Chang vestigt er in 1970 Chinees restaurant Pom Lai en negen jaar later maakt Huang Ying er Indonesisch restaurant Bogor van.

Brand

Oosterstraat 65, mei 1988. Foto: K.A. Gaasendam [1785-24749] Oosterstraat 65, mei 1988. Foto: K.A. Gaasendam [1785-24749]

In mei 1988 gaat het mis met Oosterstraat 65, waar dan Chinees-Indisch restaurant Zomer Paleis is gevestigd.

Een brand richt grote schade aan, waarbij onder andere de kap van het pand verloren gaat.

Na herstel wordt er wel weer een restaurant gevestigd, maar ‘De Stadstuin’ heeft een kort bestaan.

Er breekt een periode van leegstand aan, slechts enkele keren onderbroken door vestiging van een tijdelijke Happietaria.

Zes jaar geleden ligt er een plan om er het eerste Erfgoed-logies pand van de stad van te maken, maar pas nu is een nieuwe bestemming gevonden voor het eeuwenoude nummer 65 en het iets jongere buurpand.