Zoek op de website

Poppodium Vera

Beste Nederlandse poppodium Vera gevestigd in middeleeuws pand

door Beno Hofman

Vera werd in 2006 voor de tweede keer uitgeroepen tot beste poppodium van Nederland. Het heeft deze kwalificatie te danken aan de consequente eigenzinnige koers die het al twintig jaar vaart.

Als open jongerencentrum dateert Vera van 1974, maar de naam is veel ouder, om over de ouderdom van Oosterstraat 44 nog maar te zwijgen. Neerlands beste poppodium bevindt zich namelijk in het achterhuis van een pand dat al dateert uit de middeleeuwen.

Oosterstraat 44 stamt in oorsprong uit het einde van de dertiende of begin van de veertiende eeuw. In de achttiende eeuw vindt een aantal ingrijpende verbouwingen plaats.

Zo wordt in die periode de bovenetage verhoogd ten koste van de zolder en de toegang verplaatst van het midden van de gevel naar een aanbouw aan de zuidkant van het pand.
Deze verbouwingen leiden uiteraard tot een aanpassing van de gevel.

Meerdere verbouwingen

Verantwoordelijk voor een of meerdere verbouwingen is mogelijk raadsheer Andreas Conring. Deze vooraanstaande stadjer is van 1724 tot ’54 eigenaar van het pand.

Oosterstraat 44 in 1925, bewoond door de heer R.L.A. Muller [1785-3418] Oosterstraat 44 in 1925, bewoond door de heer R.L.A. Muller [1785-3418]

Jaren later – in 1902 – staat Conring model voor de romanfiguur Andreas Combagge in de novelle ‘Elisabeth’ over twee zussen Trip, die zich beide tot het uiterste inspannen om hun dochter te koppelen aan deze begeerlijke partij.

De laatste opvallende wijziging aan de voorgevel vindt plaats in 1868, als de entree met een verdieping wordt verhoogd.

Met het vertrek van de familie van tricotagefabrikant R.L.A. Muller naar Den Haag verliest Oosterstraat 44 in 1925 het karakter van ‘herenhuis’.

In de jaren die volgen wordt het pand onder andere gebruikt door Behangselfabriek vh Jan D. van Houten.

De bevrijding van de stad brengt in april 1945 zoveel schade aan de achterbouw en de zuidelijk gelegen panden dat sloop volgt.

De aannemers J. de Vink en W. Venema ontwikkelen een bouwplan dat in 1954 het blok Oosterstraat 46-50 oplevert en een parkeerkelder die zich uitstrekt tot achter nummer 44.

VERA

Op 26 april koopt de Stichting Sociëteitsfonds van de gereformeerde studentenvereniging ‘Veri Et Recti Amici’ (‘Ware en oprechte vrienden’) Oosterstraat 44 voor 130.000 gulden.

Inbegrepen bij de koop zijn een verbouwing en de bouw van een sociëteitszaal en enkele andere ruimten op de parkeerkelder.

mensa VERA, sociëteit PNYX 1964. Fotobedrijf Piet Boonstra  [1785-29960] mensa VERA, sociëteit PNYX 1964. Fotobedrijf Piet Boonstra [1785-29960]

Architect R. Offringa maakt het ontwerp en op 18 oktober 1956 vindt de officiële opening plaats van de sociëteit, die genoemd wordt naar de heuvel waar de Atheners ter volksvergadering kwamen: Pnyx.

De omgang tussen de beide seksen is aanvankelijk moeizaam, waardoor het meisjesdispuut Zagena achterin het gebouw een eigen ruimte krijgt, de ‘kemenade’.

Deze verhuist in 1964 naar de voormalige leeszaal en bibliotheek op de eerste verdieping. In hetzelfde jaar krijgt VERA een nieuwe, deels ‘open’, mensa.

De ontwikkelingen gaan door en zes jaar later wordt, na een heftige interne strijd, besloten een open jongerenvereniging te worden.

In de volgende jaren wordt de basis gelegd voor het huidige Vera. Verazienema ontstaat en er worden op vrijdagavonden concerten georganiseerd. Het aantal bezoekers neemt zo toe dat Vera op 14 september 1974 nog een stap verder gaat en een open jongerencentrum wordt.

Met de komst van Peter Weening wordt vanaf 1980 een koers ingezet waarbij de muziek centraal staat. Hij komt in 1986 als winnaar uit een nieuwe interne ‘richtingenstrijd’, waarna Vera zich ontwikkelt tot het poppodium dat het nu is.

De bouw van een nieuwe (geluidwerende) zaal wordt in 1998 beloond met de kwalificatie ‘beste poppodium van Nederland’. Onlangs heeft Vera dit genoegen nog een keer mogen beleven.

Literatuur o.a.:

Jan van der Hoeve in ‘Hervonden Stad 1996’: Een middeleeuws stenen huis in de Oosterstraat

VERA-sociëteiten

VERA-sociëteiten

Veri Et Recti Amici (VERA) wordt in 1899 opgericht als kerkelijke, gereformeerde debating-club. In het najaar van 1925 vormt het Concerthuis in de Poelestraat de eerste sociëteitsruimte. Na onderdak te hebben gevonden in achtereenvolgens Hotel Victoria, Hotel Metropool en Oude Ebbingestraat 1a wordt in november 1931 Stoeldraaiersstraat 2a in gebruik genomen. Hier blijft VERA zes jaar. Na de oorlog is H.W. Mesdagstraat 28 langdurig (1945-’56) de sociëteitsruimte en vanaf 18 oktober 1956 vindt VERA onderdak in Oosterstraat 44.