Zoek op de website

Afscheid Klaas Schipper met Pele in het Oosterpark

door Beno Hofman

FC Groningen nam bij de laatste competitiewedstrijd, in het Oosterparkstadion afscheid van een aantal spelers. In 1959 was er in hetzelfde stadion ook een afscheid. Toen ging het om scheidsrechter Klaas Schipper, die een wedstrijd van Feyenoord leidde tegen het Braziliaanse FC Santos van Pele.

Naar aanleiding van de FIFA-jubileumwedstrijd Frankrijk- Brazilië riep Dick Heuvelman in het DvhN herinneringen op aan Schipper. Hoewel er drie jaar geleden in het nieuwe wijkje Van Starkenborgh een straat naar hem werd genoemd, is Schipper voor velen toch een onbekende.

Klaas Schipper wordt op 2 december 1910 in Delfzijl geboren als eerste van vijf kinderen van Jakob Schipper en Susanna Elizabeth Blanc. Doordat Schipper sr. treinconducteur is, verhuist het gezin in maart 1919 naar de stad. Klaas gaat voetballen en aan atletiek doen, maar al op zeventienjarige leeftijd maakt hij zijn debuut als scheidsrechter.

Hij fluit Blauw Geel 4- Groen Geel 3, op het veld van Blauw Geel, op de plaats van het huidige Helperbad. Na afloop bedankt een van de aanvoerders hem met de mededeling ‘u kunt er beter mee ophouden’. Schipper volgt het advies niet op, maar neemt zich voor een goede scheidsrechter te worden.

Mentale injectie

Hij volgt cursussen en luistert naar de adviezen van ervaren collega’s en krijgt, volgens het personeelsblad Fongers Flitsen van mei 1959, ‘af en toe een mentale injectie van zijn verloofde Bouk Oostmeijer, die zich zelf zo veel inspanning had moeten getroosten om door te dringen in het Groninger Keurturnkorps’.

Schippers inspanningen hebben succes, want al in 1935, op 24-jarige leeftijd, fluit hij op het hoogste landelijke niveau, de westelijke 1e klasse. Daar maakt hij direct indruk door in de wedstrijd Sparta-KFC een speler van de thuisclub van het veld te sturen.

Klaas Schipper bij het begin van de wedstrijd Feyenoord-FC Santos. Fotobedrijf Piet Boonstra [2248-20179] Klaas Schipper bij het begin van de wedstrijd Feyenoord-FC Santos. Fotobedrijf Piet Boonstra [2248-20179]

In januari 1936 trouwt Klaas Schipper, die boekhouder van beroep is, met Bouk Oostmeijer.

Het paar krijgt drie kinderen: Suzanna, Jan en Jakob (Jaap).

De oorlogsjaren onderbreken zijn scheidsrechters- loopbaan, maar vanaf 1945 pakt hij de draad weer op.

Een grote promotor is de oud-scheidsrechter en oud-doelman van Be Quick, tandarts Aukema.

Hij is lid van de landelijke scheidsrechterscommissie en goed bevriend met de bekende sportjournalist Ad van Emmenes.

Aukema vraagt hem positief te schrijven over Schipper en dat heeft resultaat, want in december 1946 wordt de Groninger op de internationale lijst van de FIFA geplaatst.

Olympische Spelen in Londen

Zo belandt Klaas Schipper in 1948 als grensrechter op de Olympische Spelen in Londen. Zijn eerste interland fluit hij op 19 juni 1949 in Oslo: Noorwegen-Zuid-Slavië (Joegoslavië). In zijn carrière zal de Groninger in totaal acht interlands fluiten. Andere internationale wedstrijden die hij leidt, zijn ondermeer in 1955 de wedstrijden Aarhus GF- Stade de Reims en FC Saarbrucken- AC Milan om de Europa Beker.

Klaas Schipper is op de internationale velden vaak assistent van de bekende scheidsrechter Leo Horn. Zo treedt hij op 30 mei 1957 op als grensrechter bij de tweede Europacupfinale tussen Real Madrid en Fiorentina.

De meest legendarische wedstrijd, die hij als assistent van Leo Horn meemaakt, is de interland Engeland-Hongarije op 25 november 1953. Het is de eerste keer in de geschiedenis dat de Engelsen in eigen huis worden verslagen. De Hongaren met sterspeler Puskas winnen in het Wembleystadion met maar liefst 3-6.

Santos - Feyenoord

Herinneringsboekje Santos - Feyenoord [1542-366] Herinneringsboekje Santos - Feyenoord [1542-366]

In het voorjaar van 1959 kondigt Klaas Schipper zijn afscheid aan.

De Groningers Smid en Kuil slagen er in het op Europese tournee zijnde FC Santos te strikken, met in hun gelederen de internationals Pele, Zito en Pepe van het elftal dat een jaar eerder wereldkampioen werd.

Omdat GVAV te zwak wordt geacht, zullen de Brazilianen tegen Feyenoord spelen.

De wedstrijd wordt vastgesteld op woensdagavond 3 juni 1959 in het Oosterparkstadion.

Die middag wordt in Hotel Hofman in de Poelestraat, waar de Brazilianen zijn neergestreken, de afscheidsreceptie van Klaas Schipper gehouden.

Van de KNVB krijgt hij het bondsridderschap, maar de grootste beloning is de wedstrijd zelf.

Moment uit de wedstrijd [1542-366] Moment uit de wedstrijd [1542-366]

Dit keer leidt Schipper en is Leo Horn een van de grensrechters.

Spoedig blijkt dat Santos te sterk is voor het Feyenoord van o.a. Coen Moulijn en Kees Rijvers.

Doordat de Brazilianen zich inhouden en na rust veel wisselen, wordt het slechts 0-3.

De meest opmerkelijke daad van Schipper is dat hij Pele een wissel weigert!

Sigarenwinkel

Nieuwe Ebbingestraat : hoek Spilsluizen noordzijde, 1955 [1785-13165] Nieuwe Ebbingestraat : hoek Spilsluizen noordzijde, 1955 [1785-13165]

Na het beëindigen van zijn scheidsrechtersloopbaan heeft Schipper meer tijd voor zijn gezin en voor de sigarenwinkel bij de Ebbingebrug, die hij sinds 1954 huurt.

Doordat de weduwe van de vorige winkelier er nog woont, blijven de Schippers aan de P. Hendrikszstraat wonen.

Erg lang kan Klaas Schipper niet van zijn nieuwe bestaan genieten, want hij wordt ziek en op 19 juli 1961 overlijdt hij in het Diakonessenhuis.

Publicaties en straatnaam

Publicaties en straatnaam

In 1999 vestigde de Groningse voetbalkenner Gerard Helsma de aandacht op de afscheidswedstrijd van Klaas Schipper met de publicatie ‘De Zwarte Parel in het Oosterparkstadion’. Ook de nieuwe Groninger Encyclopedie schrijft over de Groninger scheidsrechter, maar vergist zich wel in het aantal door hem geleide interlands. De grootste eer werd Schipper in 2001 gebracht, toen op de voormalige voetbalvelden langs het Van Starkenborghkanaal een straat naar hem werd genoemd: de Klaas Schipperlaan.