Zoek op de website

Burgerlijke stand

Sinds 1811 wordt de informatie over alle personen in Nederland gestructureerd bijgehouden door de overheid in de burgerlijke stand. Vrijwel alle openbare gegevens hieruit kunt u tegenwoordig op internet raadplegen. In de registers van de burgerlijke stand bevinden zich drie soorten akten: akten van geboorte, huwelijk (en echtscheiding) en overlijden. Ze kennen een verschillende beperking op de openbaarheid.

  • Geboorteakten zijn na 100 jaar openbaar. Doorgaans geeft de vader het pasgeboren kind aan bij de burgerlijke stand; tot 1934 was het gebruikelijk dat dit gebeurde in het gezelschap van twee getuigen. In de geboorteakte treft u de naam van het kind en de namen, leeftijden, beroep(en) en de woonplaats van de ouders aan. In enkele gevallen staat er in de kantlijn van een geboorteakte een aantekening. Deze latere toevoeging kan slaan op een naamsverandering, maar komt ook voor bij buitenechtelijke kinderen.
  • Huwelijksakten (openbaar na 75 jaar) verschaffen vaak de meeste informatie. Van zowel de bruidegom als van de bruid treft u daarin aan de naam, de leeftijd, het beroep, de geboorteplaats en de woonplaats. In de akten staan ook gegevens over de wederzijdse ouders vermeld. Aan het slot van elke akte staan de getuigen vermeld met hun beroep en woonplaats en veelal ook hun relatie tot het bruidspaar. De bijbehorende huwelijkse bijlagen bevatten uittreksels van de geboorteakten van het bruidspaar en indien van toepassing uittreksels van overlijdensakten van een of beide ouders en (soms) grootouders van bruid of bruidegom. Ook treft u van de bruidegom in de bijlagen tot 1913 vaak de inschrijving bij de Nationale Militie (militaire dienst) aan inclusief zijn signalement of een bewijs van vrijstelling.
    Huwelijksakten en vooral de bijlagen uit het begin van de 19e eeuw zijn met name interessant omdat er ook de namen in staan die de ouders van het huwelijkspaar vóór 1811 droegen. Voor de invoering van de burgerlijke stand (1811) namelijk hadden de meeste mensen nog geen familie- of achternaam, maar werd gebruik gemaakt van patroniemen als Jan Hendriks: Jan, de zoon van Hendrik.
  • Overlijdensakten (openbaar na 50 jaar) geven aan waar en wanneer iemand overleden is, de leeftijd, zijn of haar voormalige beroep en de naam van de echtgenoot/echtgenote. Ook de geboorteplaats van de overledene wordt soms vermeld. Van levenloos geboren kinderen werd vrijwel nooit een geboorteakte opgemaakt, zij kregen slechts een overlijdensakte. De betrouwbaarheid van de gegevens in overlijdensakten is sterk afhankelijk van de kennis van de aangever.

Hoe kunt u de akten inzien?

De openbare akten zijn voor een groot deel te bekijken op internet via de website www.allegroningers.nl. Bij de Groninger Archieven kunnen ze worden ingezien en gekopieerd, maar u kunt de kopieën ook downloaden. Afschriften en uittreksels van alle akten die (nog) niet openbaar zijn, kunnen onder bepaalde voorwaarden en tegen betaling van leges worden aangevraagd bij de gemeente in kwestie.  U kunt ook proberen de ontbrekende gegevens te achterhalen in geboorte-, huwelijks- of overlijdensadvertenties in kranten op www.dekrantvantoen.nl of www.delpher.nl.
De huwelijkse bijlagen staan niet op AlleGroningers. Deze kunt u raadplegen op microfilm of microfiche (kast 55 en 56 in de studiezaal) of op www.familysearch.org, de genealogische website van de Mormonen. Een hulpmiddel om gemakkelijker op deze website te kunnen zoeken vindt u op http://zoekakten.nl.

Waar vindt u burgerlijke standgegevens?

Op  www.wiewaswie.nl staan burgerlijke standgegevens van veel gemeenten in Nederland. In de database van de website www.allegroningers.nl bevinden zich burgerlijke standgegevens uit de provincie Groningen. Nog niet alle akten zijn online in te zien, daarom is het voorlopig ook nog nodig duplicaatbestanden bij de Groninger Archieven te raadplegen.

Tijdens uw onderzoekstraject zult u al snel de verschillen ontdekken tussen de diverse genealogische databases en hun zoekmachines. Neem gerust enige tijd om eerst de zoekfuncties van een database te doorgronden, zodat u een optimaal zoekresultaat kunt bereiken (de help-functie kan daar uitleg over geven).

Zoeken kunt u het beste steeds zo ruim mogelijk doen. Dus geef de eerste keer zo weinig mogelijk beperkingen op of vul zo min mogelijk in. Als u te veel resultaten krijgt, begint u te beperken. Denk goed na over deze beperkingen, zeker wat namen betreft met het oog op mogelijke naamvariaties.
Controleer waar mogelijk uw zoekresultaten. Als bijvoorbeeld op www.wiewaswie.nl is gezocht naar kinderen van een bepaalde vader, dan is het verstandig nogmaals te zoeken, maar nu uitgaande van de moeder. Ook is het zinvol om Groningse gegevens afkomstig uit de Wiewaswie-database te verifiëren op www.allegroningers.nl. Vaak vullen de verschillende bestanden elkaar aan of ontdekt u mogelijk een dwaalspoor.
De diverse naamvariaties – hoe verder u terug gaat in de tijd, hoe meer variaties u tegen zult komen – vormen het voornaamste struikelblok. Een naam als Hendrik kan voorkomen als Hendrick, Hijndrik, Hinderk, Hinderik, Hijndrijk, Hindric, Henderk, Hendricus, Hindrikus, etc.

Als u met de zoekmachine van AlleGroningers zoekt via de methode ‘is gelijk aan’, dan kunt u zogeheten jokers inzetten waarmee u alle mogelijke schrijfvariaties in uw zoekactie mee kunt nemen. De jokers zet u op de plaatsen in de naam waar klinkers of medeklinkers kunnen variëren, tussen de letters die in elke variant voorkomen. In het geval van Hendrik komen we dan tot <H*nd*>. Het sterretje staat voor ‘iets, geeft niet wat’. Deze methode blijkt verrassend goed te werken, vrijwel alle schrijfwijzen zijn zo samen te vatten. Als slechts 1 letter wisselt binnen de varianten, kan dat aangegeven worden met een dollarteken ($). <Ja$ob> staat dus zowel voor Jakob als voor Jacob.

Meer tips voor het zoeken in AlleGroningers