Zoek op de website

Naslagwerken

Soms komt u in een archiefstuk een woord tegen dat u niet kent, of een plaats die u niet kunt localiseren. Als de archiefstukken vragen opleveren, vindt u het antwoord mogelijk met behulp van één van de onderstaande hulpmiddelen.

Vreemde woorden

  • Brochure Vreemde woorden in archieven. Ter inzage bij de balie in de studiezaal.
  • Oude Nederlandse woorden vindt u in de historische woordenboeken van de Geïntegreerde Taalbank van het Instituut voor Nederlandse Lexicologie.
  • H.R.W. Gokkel en N. van der Wal, Juridisch Latijn. Ter inzage bij de balie in de studiezaal.
  • Paul Brood, Het oude Groninger recht in hoofdlijnen. Groningen 1999. In zelfbediening beschikbaar in de studiezaal (kast 18).
  • Voor onbekende woorden in boedelinventarissen, zie het Boedellexicon van het Meertens Instituut (KNAW).
  • Er zijn verscheidene woordenboeken in zelfbediening beschikbaar in de studiezaal (kast 18).

Eigennamen

  • Voor literatuur over de oorsprong en  betekenis van namen van plaatsen en gebouwen, zie het Documentatiesysteem Namen en Naamkunde in Nederland van het Meertens Instituut.
  • Het Meertens Instituut heeft ook een database met informatie over populariteit vanaf 1880 en de verspreiding over Nederland van voornamen en een database over de oorsprong, betekenis en verspreiding van familienamen.

Namen van dagen en maanden

Voor tijdsaanduidingen in de Franse tijd, zie de lijst van voorheen gebruikte termen om namen van dagen en maanden aan te geven van Duco Kuiken.

Maten en gewichten

Valuta

Met een calculator op de website van het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis kunt u de waarde van een som geld in een bepaald jaar vergelijken met die in een ander jaar (periode 1450-heden). Zo kunt u bijvoorbeeld ontdekken hoeveel geld u vandaag nodig heeft om dezelfde 'koopkracht' te hebben als in het jaar 1950 met f 100,-.

Adressen

Voor de huidige adressering van straatnaam en huisnummering, bestond de adressering uit een letter en een cijfer, waarbij de letter correspondeerde met een bepaald dorp binnen een gemeente of met een wijk in de stad Groningen. De huizen binnen zo’n wijk- of dorpaanduiding werden doorlopend genummerd, niet zoals tegenwoordig verdeeld in even en oneven nummers.

Voor adressen in de Stad Groningen kan gebruik gemaakt worden van het omnummerboek uit 1899 (toegang 1700, inv.nr. 25) en het woningregister uit 1921 (toegang 1607, inv.nrs. 1362 en 1363).
Voor omnummergidsen van andere gemeenten moet u bij de desbetreffende gemeente zijn. Zie www.groningerarchiefnet.nl. Mogelijk kunnen lokale historische verenigingen ook uitkomst bieden. Een overzicht van historische verenigingen vindt u op www.archieven.nl. Klik in de balk bovenaan de homepage op ‘Adresboek’, kies vervolgens bij ‘type organisatie’ voor ‘historische vereniging’ en bij ‘provincie’ voor ‘Groningen’.

Plaatsen

In 1811 telde de provincie Groningen 62 gemeenten. Als gevolg van bestuurlijke schaalvergroting zijn vele kleine gemeenten samengevoegd of opgegaan in grotere gemeenten. Sinds 2010 bestaat de provincie uit 23 gemeenten.
Om te achterhalen tot welke huidige gemeente een plaats behoort of tot welke voormalige gemeente een plaats in het verleden heeft behoord, kunt u kijken op www.groningerarchiefnet.nl (kijk bij ‘deelnemers’ en klik dan op ‘voormalige gemeenten’) en op www.gemeentegeschiedenis.nl. U kunt daar ook ontdekken waar het archief van een voormalige gemeente wordt bewaard.

Als u wilt weten tot welk arrondissement of kerspel (kerkelijke gemeente), of tot welke oud-rechterlijke jurisdictie een dorp of gehucht in het verleden behoorde, kunt u de Lijst van dorpen en gehuchten raadplegen. U vindt hiervan meerdere exemplaren in de studiezaal: in kast 13 (index 29), kast 83 (plank 3) en kast 53.