Zoek op de website

Marnix Deterd Oude Weme

Landschapsgenese van het Gorechter Hunzedal: reconstructie en ontwikkeling van het Esser corpus- en provincieland (1215-1766)

Marnix Deterd Oude Weme Marnix Deterd Oude Weme

 

Na afronding van de bachelorstudie Ruimtelijke Ordening en Planologie aan de Saxion Hogeschool IJsselland te Deventer studeerde M.G.A. (Marnix) Deterd Oude Weme (Oldenzaal, 1990) in december 2015 af als landschapshistoricus aan de Rijksuniversiteit Groningen. In het kader van zijn masterstudie Landschapsgeschiedenis schreef hij een masterscriptie over de landschapsgenese van het Gorechter Hunzedal, waarin tevens een detailstudie is verricht naar de ontwikkeling van het grondbezit en het grondgebruik in zowel het corpusland van het Cisterciënzer vrouwenklooster Jesse te Essen (1215-1594) als in het jongere Esser provincieland, dat toebehoorde aan de Staten van Stad & Lande te Groningen (1595-1766).

Zoals de titel en subtitel doen vermoeden, zijn in deze masterscriptie twee thema’s onderzocht. Het eerste betreft een fysisch-geografische overzichtsstudie naar de opbouw en ontstaanswijze van het natuurlijke landschap in het Gorechter Hunzedal tussen het geologische tijdvak van het Elsterien en het archeologische tijdvak van de Late Middeleeuwen (460.000 BP-1250 AD). De geologische, bodemkundige en (rivier)morfologische ontwikkelingen die in het gebied hebben plaatsgevonden worden in dit eerste onderwerp uitgelicht, waarvoor het kustgenesemodel en de vernieuwde lithostratigrafische indeling als uitgangspunt fungeren.

 

In het tweede onderwerp is een historisch-geografische detailstudie naar de ontwikkeling van het grondbezit en -gebruik in het Esser corpus- en provincieland (1215-1766) verricht. Door cartografische bladen en financiële pachtbescheiden uit de administratie der Provincielanden aan elkaar te koppelen, is het opgeheven corpusland van het Cisterciënzer vrouwenklooster Jesse te Essen retrospectief gereconstrueerd. Er is nieuw licht op de locatie en omvang van dit gebied geworpen, zoals dat na de Reductie onderdeel ging uitmaken van de Provincielanden en toebehoorde aan de Staten van Stad & Lande te Groningen. Drie – tot het verrichten van deze studie – zoekgeraakte schetskaarten hebben een belangrijke bijdrage aan deze vernieuwende inzichten geleverd.

Download hier de scriptie (pdf)

Kaart van een groot aantal Provincie- en enige particuliere landen onder Essen en Haren, door landmeter Henricus Teijsinga, juni 1732 (817-1047.6). Kaart van een groot aantal Provincie- en enige particuliere landen onder Essen en Haren, door landmeter Henricus Teijsinga, juni 1732 (817-1047.6).