Zoek op de website

Simon Peschar

‘Door het strelende bewustzijn achtervolgd, van aan het vaderland te hebben welgedaan.’ De Groningse stadsbestuurders en de toegankelijkheid van de Groningse magistraat
(1724 -1825)

Simon Peschar Simon Peschar

 

De vraag waar het in deze scriptie om draait, is hoe gesloten deze hoge bestuurderskringen in Groningen precies waren. Was het mogelijk om tot de raad toe te treden wanneer je niet tot een regentenfamilie behoorde? En wat moest je daarvoor doen? Moest je trouwen met een regentendochter? En een rechtenstudie volgen? Of moest je veel geld op tafel kunnen leggen?

Binnen het politieke bestel van de Republiek hadden de stedelijke en gewestelijke besturen een sterke machtspositie. De invloedssfeer van het Groningse stadsbestuur was zelfs bijzonder groot, aangezien zij ook zeggenschap had over grote delen van de tegenwoordige provincie.

Deze scriptie gaat over het Groningse stadsbestuur, over wie hier onderdeel van uitmaakten en hoe men erin terecht kon komen. De periode die is onderzocht loopt van 1725 tot 1825. In de literatuur wordt over de achttiende eeuw een beeld geschetst van een maatschappij die werd gedomineerd door een kleine groep regenten die de lakens uitdeelde en elkaar onderling de bal toespeelde. Deze regenten vormden samen een voor buitenstaanders vrijwel ontoegankelijk netwerk van bestuursfamilies.

Een ander aandachtspunt is de ontwikkeling (van deze open- of geslotenheid) in de loop van de eeuw. Onder de burgerij groeide de onvrede over de regentenheerschappij met haar machtsmisbruik en nepotisme, en verschillende malen trachtte men greep te krijgen op het stadsbestuur: in 1748, in de jaren '80 van de achttiende eeuw, en uiteindelijk de Revolutie van 1795. In de scriptie wordt tevens gekeken naar de periode na de Revolutie, en het begin van de negentiende eeuw. Kreeg de burgerij na de Revolutie eindelijk zeggenschap in het bestuur? En in hoeverre was er na de stichting van het Koninkrijk der Nederlanden in 1815 werkelijk sprake van een restauratie, waarbij de oude regentenfamilies weer terugkeerden op het raadskussen?

Download hier de scriptie (pdf).

Het oude raad- en wijnhuis te Groningen, tekening van H. Numan, circa 1774-1800 (1536-7659). Het oude raad- en wijnhuis te Groningen, tekening van H. Numan, circa 1774-1800 (1536-7659).