2138_0804_header_.jpg

Het archief van het Groningse Stadsbestuur (1594-1815) bevat een schat aan informatie over de stad Groningen, haar inwoners en bezittingen in de provincie. Dit bijna 500 meter tellende archief bevat tal van documenten met  informatie over personen, gebouwen, plaatsen en allerlei andere onderwerpen. Welke geheimen liggen er in de oude administratie van de stad verborgen? Met het Maak Geschiedenisproject Open het Stadsbestuur openen we een van de belangrijkste archieven over de geschiedenis van de stad en provincie Groningen. Samen met u gaan we op ontdekkingstocht om zo een nieuw stuk geschiedenis van Groningen te schrijven.

 

Het archief

Het archief bevat niet alleen de administratie van het stadsbestuur, maar ook van haar bezittingen in de provincie, met name in het Oldambt en Westerwolde. De enorme invloed die de stad Groningen überhaupt uitoefende op grote delen van het achterland verklaart ook de vele stukken over de rest van de provincie. Het overzicht van wat er in het archief zit, de inventaris, is vernieuwd en verbeterd. Dit geeft weliswaar een beter beeld van het archief, maar omdat veel stukken globaal zijn beschreven, valt er nog veel te ontdekken. Het archief beslaat ruim twee eeuwen, is geschreven in oud schrift en de stukken zijn vrijwel niet doorzoekbaar op naam of onderwerp. Daar gaan we aan werken!

Belangrijke delen van het archief zijn de jaarlijks terugkerende stukken, steevast vuistdik ingebonden boeken. Neem de stadsrekeningen waarin de in- en uitgaven staan genoteerd, met toelichtingen in de bijlagen. In de requestboeken vindt u verzoeken van burgers aan het Stadsbestuur mét antwoord. Op plakkaten treffen we de nieuwe verordeningen aan die gedrukt openbaar werden gemaakt en de resolutieboeken bevatten besluiten die het Stadsbestuur nam.

Samen geven deze bronnen inzicht in de dagelijkse handel en wandel van de stad Groningen. Wist u bijvoorbeeld dat de Kranepoort rood, geel en zwart geschilderd was? Of dat het Stadsbestuur bepaalde wie tijdens de jaarmarkt blaasstenen op de Grote Markt mocht verwijderen? En dat het Stadsbestuur bijna elk jaar het afsteken van vuurwerk met oud en nieuw verbood? Kortom, er valt nog veel te ontdekken over de geschiedenis van mensen en plekken in Stad en Lande.

De tijdlijn geeft overzicht de belangrijkste gebeurtenissen in Groningen en de Ommelanden.

Raad- en wijnhuis west- en noordzijde in 1443-1774. Numan, Groninger Archieven (817_10128)

Wat gaan we doen?

Door middel van het transcriberen van handgeschreven teksten, dus het omzetten naar modern en doorzoekbaar typoschrift, zijn we met een groep projectdeelnemers bezig belangrijke delen van het archief nader te ontsluiten. Als bij het lezen van oude documenten uw interesse meteen gewekt wordt, is deelname aan dit project misschien ook wel iets voor u. Met onze hulp en de transcriptiehandleiding gaat dat ontcijferen en leren begrijpen van die oude teksten eigenlijk al doende. Dat kan met de online transcriptietool vanuit huis, maar ook in de studiezaal van de Groninger Archieven. Na redactie koppelen we de getranscribeerde teksten aan de betreffende gescande stukken op onze website. Zo kan iedereen er direct gebruik van maken.

Nieuwsgierig en meedoen met Open het Stadsbestuur? Of geïnteresseerd, maar u wilt liever eerst een gesprek met een projectmedewerker? Aanmelden, een vraag stellen of een afspraak voor overleg, kan allemaal met een mailtje naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Activiteiten

Regelmatig organiseren wij spreekuren, informatieve en gezellige bijeenkomsten. Deze activiteiten worden aangekondigd in onze speciale nieuwsbrief. Op deze manier delen we kennis en ervaringen en leren we elkaar kennen! Vanwege de huidige situatie zijn veel activiteiten digitaal of opgeschort.

Hoe ver zijn we?

We zijn gestart met documenten rond het jaar 1719, zo’n 300 jaar geleden. De grootste groep projectdeelnemers werkt aan deze stukken uit begin achttiende eeuw. 

In 2022 is het rampjaar precies 350 jaar geleden. Landelijk, maar ook in Groningen zal er aandacht zijn voor het rampjaar. Met een kleinere groep deelnemers bekijken we stukken rond het rampjaar 1672 en lezen wat er toen speelde in het Stadsbestuur van Groningen. 

Een subgroep vrijwilligers onderzocht het thema Groningse betrokkenheid bij de slavernij. De stukken die zij transcribeerden zijn inmiddels afgerond: Stukken betreffende de West Indische Compagnie en de kolonies 1775 – 1787.  

Wat hebben we gevonden?

Aangezien een behoorlijk aantal pagina’s is getranscribeerd komen er allerlei verhalen boven water, die we op diverse manieren presenteren. Neem bijvoorbeeld de grondpachten, die nagenoeg hetzelfde blijven door de jaren heen en ons een goed beeld geven van de individuele panden in bijvoorbeeld de Kleine Leliestraat. Of ontdek het verhaal van Albert Mennes. Hij ging 300 jaar geleden nietsvermoedend mee op een schip van Amsterdam naar Bordeaux, om vervolgens als slaaf in Algiers te belanden.

Lees bijzondere verhalen uit Open het Stadsbestuur ook terug in blogs:

Wist u dat ...

  • Ruim 90 deelnemers werken aan Open het Stadsbestuur?
  • Open het Stadsbestuur regelmatig publiceert in De Oldambtster? Een van de artikelen is deze: Afval bestaat niet: stront was goud
  • We zes vrijwillige redactieleden hebben die dagelijks transcripties controleren?
  • Er rond het stadhuis van Groningen, dat momenteel verbouwd wordt, informatiepanelen van Open het Stadsbestuur staan?
  • Er interessante vondsten en verhalen te lezen zijn op de Spacetime Layers app
     

Handige documenten bij Open het Stadsbestuur

Complete inventaris van 1605: welke stukken maken deel uit van het archief van het stadsbestuur van Groningen 1594-1815?

Transcriptiehandleiding Open het Stadsbestuur: Hoe gaat transcriberen in zijn werk?

Vreemde woorden in archieven met veelvoorkomende woorden en de betekenissen ervan

Aanvullende woordenlijst met vreemde woorden samengesteld door redactielid Emmy Woldring

Latijnse afkortingen

Transcriptie van het regeringsboek 1718-1719: wie waren de bestuurders van de stad in de periode 1718-1719?

Overzicht voortgang transcripties Stadsbestuur: wat is klaar, waar werken we aan en wat komt er nog?

  • Groninger Archieven

    Cascadeplein 4
    9726 AD Groningen